پایان نامه تأثیر قرآن و حدیث در ادب فارسی
فهرست
پیشگفتار…ا-ب مقدمه……ب-ج چکیدهج-د فصل اول: کلیات تحقیق ۱-۱ مقدمه .۱ ۱-۲ بیان مسئله..۲ ۱-۳ اهداف تحقیق…..۲ ۱-۴ اهمیت تحقیق….۲ ۱-۵ سئوالات تحقیق….۳-۲ ۱-۶ فرضیه ها…۳ ۱-۷ کلید واژه ها..۴-۳ فصل دوم: پیشینه تحقیق ۲-۱ مقدمه..۵ ۲-۲ تاریخچه موضوع… ۷-۶ ۲-۳ پیشینه نظری….۸-۷ ۲-۴ پیشینه عملی(نقد کتاب)…۹ ۲-۵ ضرورت تحقیق.۹ فصل سوم: روش تحقیق ۳-۱ مقدمه…..۱۰ ۳-۲ روش های مورد استفاده در تحقیق..۱۱ ۳-۳ فنون گردآوری اطلاعات و توضیح آن ها۱۲ ۳-۴ جمع آوری داده ها…۱۲ ۳-۵ تجزیه و تحلیل داده ها..۱۳ فصل چهارم: یافته های تحقیق ۴-۱ مقدمه……۱۴ ۴-۲ قرآن کتاب آسمانی ما….۱۵ ۴-۳ تعریف ادبیات….. ۱۵ فرضیه ۱: ادبیات فارسی از کلام قرآن بهره های فراوانی گرفته است……۱۷-۱۶ ۴-۴ تاثیرات دین اسلام در عرصه ی ادبیات..۱۹-۱۷ ۵-۴ صبر و شکیبایی قرآن در نظم شاعران….۲۰-۱۹ ۶-۴ حدیث چیست…..۲۱-۱۰ ۴- ۶-۱-حدیث محبت در ادب فارسی……۲۵-۲۱ فرضیه ۲: برخی از شعرای متقدم در آیات و احادیث در شعر خود بهره گرفته اند…… ۳۵-۲۷ فرضیه ۳: میزان استفاده حافظ از احادیث و قرآن در اشعارش زیاد بوده است۴۲-۳۶ فرضیه ۴: مولوی داستان یوسف را در اشعار خود بررسی کرده است.۵۹-۴۳ فرضیه ۵: سنایی در اشعار خود به تصویر پردازی قرآنی پرداخته است….۶۶-۶۰ فرضیه ۶: شهریار دراشعار خود از نهچ البلاغه بهره برده است…..۹۸-۶۷ فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری ۵- ۱مقدمه…۱۲۸ ۵-۲ بحث و نتیجه گیری.. ۱۳۰-۱۲۹ ۵-۳ مشکلات تحقیق…..۱۳۰ ۵-۴- پیشنهادات تحقیق……۱۳۱ فهرست منابع و مآخذ…۱۳۳-۱۳۲ پیوست
فهرست منابع و مآخذ:
۱- پور خالقی چترودی، مهدخت (۱۳۷۱). فرهنگ قصه های پیامبران (تجلی شاعرانه اشارات داستانی در مثنوی، مشهد: (انتشارات آستان قدس) چاپ اول.
۲- حداد، حسین(۱۳۷۹). هفت شهر عشق، تهران:( موسسه انتشارات قلیایی) چاپ دوم.
۳- حسین، تلمذ(۱۳۷۸) . مرآت مثنوی ، تهران: (نشر گفتار) چاپ اول.
۴- حلبی، علی اصغر( ۱۳۶۹). تأثیر قرآن و حدیث در ادب فارسی، تهران: (انتشارات دانشگاه پیام نور).
۵- دشتی، علی (۱۳۷۵). دیوان کامل شمس تبریزی،( انتشارات جاویدان) چاپ دوازدهم.
۶- راستگو، سید محمد(۱۳۷۹). تجلی قرآن در شعر و ادب پارسی(نشریه بشارت)- قسمت پانزدهم.
۷- راستگو، سیدمحمد( ۱۳۸۰) تجلی قرآن در اشعار حافظ، (نشریه بشارت).
۸- راشد محصل، محمد رضا(۱۳۸۰). پرتوهایی از قرآن و حدیث در ادب فارسی ، مشهد: ( به نشر، انتشارات آستان قدس).
۹- شیرازی، مکارم (۱۳۷۶). تفسیر نمونه جلد ۱۹(انتشارات دارالکتب الاسلامیه).
۱۰- صفا، ذبیح الله(۱۳۷۶). گنجینه سخن۱،۲،۳،( انتشارات فردوسی) چاپ ششم.
۱۱- عباس نژاد، محسن (۱۳۸۵). قرآن، ادب و هنر، مشهد: (مدرسه انشاراتی بنیاد پژوهش های قرآنی حوزه و دانشگاه) چاپ اول.
۱۲- گنجوی، نظامی (۱۳۷۷). کلیات خمسه حکیم نظامی گنجوی، تهران: (انتشارات امیرکبیر) چاپ هفتم.
۱۳- محمودی ، ثابت(سهیل) (۱۳۸۰). هنر بزرگ ادبیات دینی فرم گرایی براساس قرآن(نشریه گلستان قرآن).
۱۴- معین، محمد(۱۳۷۵) . فرهنگ فارسی معین جلد ۱ و ۲، تهران: (انتشارات امیر کبیر).
۱۵- تاریخ و ادبیات ایران و جهان سال دوم آموزش متوسطه (۱۳۸۳). تهران: (شرکت چاپ کتب درسی ایران).
۱-۱ مقدمه
این تحقیق توسط دانش آموزانی گردآوری شده که در اول راه توکل بر خدا و تشویق اساتید فرزانه و پشتکار را سرلوحه کار خود قرار دادند. در این فصل شما را از هدف و اهمیت تحقیقمان آگاه خواهیم کرد و در آخر این که، ارکان اساسی تحقیقمان را توضیح خواهیم داد تا ابهامات برطرف شود و با دیدی بازتر تحقیق را دنبال کنیم.
1-2- بیان مسئله
برای آشنایی با تأثیراتی که قرآن و احادیث در ادبیات فارسی برجای گذاشته اند، لازم است معروف ترین و متداول ترین نام کتاب خدا که قرآن است را بشناسیم و آن را تلاوت کنیم و با تأثیراتی که آیات و احادیث به صورت های مختلف : تلمیح، تمثیل، قصه های منظوم و منثور شعرا و نویسندگان ایرانی و فارسی زبان گذاشته اند آشنا شویم.
۱-۳- اهداف تحقیق:
- بررسی تأثیر قرآن و حدیث در ادب فارسی
- بررسی عوامل موثر بر تأثیر قرآن و حدیث در ادب فارسی
- تأثیر قرآن و حدیث در اعتلای متون نظم و نثر ادبیات فارسی
۱-۴- اهمیت تحقیق:
در دورانی که قرآن در برخی از کشور های اسلامی فقط برای کسب مقام و یا مزایای اقتصادی تلاوت می شود و شعرای آن ها بدون تاثر از قرآن شعر می سرایند بر خود لازم دانستیم به گردآوری این مطالب بپردازیم. امید است توانسته باشیم با انجام این کار به سطح آگاهی خود و دیگران افزوده باشیم.
۱-۵- سئوالات تحقیق
۱- عوامل مؤثر بر تاثیرگذاری قرآن و حدیث در ادب پارسی کدام است؟
۲- تا چه حد شعرای فارسی زبان از آیات قرآن در اشعار خود تأثیر پذیرفته اند؟
۳- از میان شعرای متقدم کدامیک از آیات و احادیث در شعر خود بهره گرفتند؟
۴- میزان استفاده حافظ از احادیث و قرآن در اشعارش تا چه اندازه بوده است؟
۵- داستان یوسف از دیدگاه مولوی چگونه است؟
۶- آیا سنایی در اشعار خئد به تصویر پردازی قرآن پرداخته است؟
۷- آیا شهریار در اشعار خود از نهج البلاغه بهره برده است؟
۱-۶-فرضیه ها
۱- ادبیات فارسی از کلام قرآن بهره های فراوانی گرفته است.
۲- برخی از شعرای متقدم از آیات و احادیث در شعر خود بهره گرفته اند.
۳- میزان استفاده حافظ از احادیث و قرآن در اشعار وی زیاد بوده است.
۴- مولوی داستان حضرت یوسف را در اشعار خود بررسی کرده است.
۵- سنایی در اشعار خود به تصویر پردازی قرآن پرداخته است.
۶- شهریار در اشعار خود از نهج البلاغه بهره برده است.
1-1- مقدمه
از آن جایی که برای دانستن درباره ی تأثیر قرآن و حدیث بر ادب پارسی باید با خود ادبیات بیشتر آشنا شده سپس تأثیر قرآن و حدیث را در آن بررسی کنیم، بنابراین بر آن شدیم تا با تحقیق در رابطه با این موضوع اطلاعات لازم را برای شناخت بیشتر آن کسب کنیم.
ضمن این که خواندن هر کتابی در ذهن خواننده ابهامات و سئوالاتی ایجاد می کند که گاهی با خواندن دیگر کتب رفع می شود و گاهی به نقد می انجامد که ما با خواندن چندین کتاب نقدهایی از آن ها کردیم، که اگر نقد ما به جا باشد انشاء ا. . . سازنده نیز خواهد بود و اگر بی جاست همین جا از نویسندگان کتاب ها پوزش می طلبیم.
2-2 تاریخچه موضوع
زبان ایران پیش از اسلام، که مادر و ریشه زبان امروز ایران است، پارسی (فارسی) نامیده می- شود. این زبان از شاخه زبان های هندی و اروپایی به این ترتیب با اغلب زبان های جهان متمدن ( قدیم و جدید ) خویشاوند است. زبان فارسی به سه دوره جداگانه تقسیم می شود :
-فارسی باستان : که در دوره هخامنشی رایج بوده و فرمان ها و نامه های شاهان به آن زبان نوشته می شده است.
-فارسی میانه : زبان های ایرانی میانه به دو گروه عمده شرقی و غربی تقسیم و هر کدام از این دو گروه به دو شاخه شمالی و جنوبی مجزا شده اند.
- فارسی نو : پس از ورود اسلام به ایران زبان فارسی تحول تازه ای را پشت سر گذاشت و با استفاده از خط (الفبا) عربی به مرحله نوینی گام نهاد که در اصطلاح ، فارسی نو (دری) گفته می شود.
معمولا دوره های تاریخ ادبیات را در گذشته بدون هیچ دلیلی برمبنای سلسله ها تقسیم بندی می کردند و به این ترتیب ادبیات را تابع جریان های سیاسی حاکم قلمداد می کردند مثل ادبیات دوره مغول اما تقسیم دوره های ادبی با تقسیمات سیاسی ، تاریخی و جغرافیایی همخوانی نداشت و هرگز اصل و مبنا قرار نمی گرفت.
در عصر رودکی که دوره خردآزمایی نیز نام گرفته شعر دری با تمام ویژگی های زبانی و مضمونی خود، روبه گسترش نهاد. دردوره سامانی رودکی به پدر شعر فارسی مشهور و مورد تمجید شاعران پس از خود هم چون عنصری قرار گرفت.
به عصر ناصرخسرو دوره شعر مکتبی نیز گفته می شود و از این هنگام بود که ادبیات عرفانی و مردمی شکل یافت ، زبان دری از خواستگاه خود ،خراسان، خارج گردید و به داخل فلات ایران و اندکی بعد به آذربایجان نیز راه یافت و به دلیل آن که زبان رسمی حکومت مرکزی بود شاعران و نویسندگان ناگزیر بودند فارسی را فرا گیرند و با آن به سرودن شعر و تالیف کتاب بپردازند.
۲-۳- پیشینه نظری
۱- قرآن کریم- و تفسیر مجتبی فولادوند
۲- ۱۳۷۱- فرهنگ قصه های پیامبران(تجلی شاعرانه اشارات داستانی در مثنوی)، مه دخت پورخالقی چترودی
در این کتاب اشعاری از مثنوی که با سوره های قرآن و با داستان ها و وقایع قرآنی مطابقت داشته است جمع آوری شده است.
۳- ۱۳۷۵ – دیوان ناصر خسرو- جهانگیر منصور
مربوط به اشعار جمع آوری شده ی ناصر خسرو می باشد.
۴- ۱۳۷۵- فرهنگ معین جلد ۱ و ۲- دکتر محمد معین
در لغت نامه ی پارسی معین به توضیح برخی لغات دشوار ادبی پرداخته شده است.
۵- ۱۳۷۶- گنجینه سخن جلد ۱ و ۲ و ۳، دکتر ذبیح الله صفا
به طور مختصر به شرح تاریخچه ی ادبیات پارسی پرداخته شده است.
۶- ۱۳۷۷- کلیات خمسه حکیم نظامی گنجوی، نظامی گنجوی
مربوط به اشعار جمع آوری شده از نظامی می باشد.
۷- ۱۳۷۷- تفسیر نمونه جلد ۱۹- استاد مکارم شیرازی و همکاران
به تفسیر آیات شریف قرآن پرداخته شده است.
۸- ۱۳۷۸ ه.ش- مرآت مثنوی- تلمذ حسین
در مرآت مثنوی پس از ستایش مولانا و اشاره به شاعران هم عصر وی، اشعار مولانا در شش دفتر او به طور خلاصه بیان گردیده و در پایان اشعاری از وی که با آیات الهی مطابقت داشته اند گردآوری شده است.
۹- ۱۳۷۹- نشریه بشارت قسمت پانزدهم- سیدمحمد راستگو
در این مجله مفاهیمی درباره ی قرآن کریم بیان شده است و سعی شده است که قرآن برای خواننده ملموس تر شود.
۱۰- ۱۳۸۰- پرتوهایی از قرآن و حدیث در ادب فارسی- دکتر محمدرضا راشد محصل
به بررسی نقش قرآن و حدیث در ادب پارسی پرداخته شده است.
۱۱-۱۳۷۷ – نشریه بشارت قسمت دهم- سید محمد رضا راستگو
در این نشریه اولا به توضیح مختصری از زندگینامه ی حافظ پرداخته شده و ثانیا اشعاری از وی که با قرآن مطابقت داشته اند جمع آوری شده است.
۱۲- ۱۳۸۰- نشریه گلستان قرآن پیاپی ۱۰۸- ثابت(سهیل) محمودی
به بررسی نحوه ی تأثیرپذیری ادبیات پارسی از قرآن پرداخته شده است.
۱۳- ۱۳۸۵- قرآن، ادب و هنر- حجت الاسلام محسن عباس نژاد
اشعاری از شاعران پارسی زبان که با قرآن و احادیث مطابقت داشته اند جمع آوری شده است.
۲-۴- پیشینه عملی(نقد کتاب)
۱- یکی از معایب کتاب گنجینه سخن نثر دشوار آن است به علاوه این کتاب دارای جملات طویل و بلندی است که فهم و درک آن را مشکل می سازد و هم چنین از ذکر نمودن نام انتشارات خودداری کرده و دارای نگارشی قدیمی می باشد.
۲- در کتاب کلیات خمسه نظامی گنجه ای یکی از کاستی ها و معایبی که می توان یافت این است که در هیچ کجای کتاب از نام مصحح کتاب یاد نشده است و هم چنین در جای جای کتاب از کلمات مشکلی استفاده شده است که فهم آن ها برای ما چندی مشکل بود.
۲-۵- ضرورت تحقیق:
در هیچ جا از اشعار شعرای پارسی به چشم نمی خورد که آیات قرآن و احادیث در اشعارشان تأثیر نداشته باشد و تفاوت اشعار شاعران اسلامی با شعرای اروپایی در این است که قرآن به عنوان یک کتاب آسمانی فقط برای تلاوت نبوده بلکه عملاً در اشعار شعرای فارسی زبان اسلامی به عنوان یک فرهنگ اسلامی بر مردم و جامعه تأثیر گذاشته است. پس بر خود لازم دانسته تا تأثیر قرآن و احادیث را در ادب فارسی بشناسیم.
۳-۱- مقدمه
روش های متفاوتی برای تحقیق و پژوهش موجود است که موارد استفاده از آن بستگی به موضوع تحقیق و پژوهش دارد ما در این فصل به روش هایی که موجود و از آن ها استفاده کرده ایم خواهیم پرداخت. امید است که این روش ها مورد استفاده ی دیگران نیز قرار بگیرد.
۳-۲- روش های مورد استفاده در تحقیق
روش های کلی و عمومی تحقیق عبارتند از:
الف) تجربه و آزمایش ب) مشاهده ج) پرس و جو د) مطالعه
ممکن است در تحقیق از یک یا دو یا هر چهار روش، متناسب باموضوع تحقیق، استفاده شود.
الف) تجربه و آزمایش: بیشتر در موضوعاتی که مربوط به رشته ی تجربی است مورد استفاده قرار می گیرد.
ب) مشاهده: که به طور مستقیم با مشاهده کردن اطلاعات جمع آوری می شود، که به علت محدودیت زمانی موفق به اجرای آن نشدیم.
ج) پرس و جو از طریق پرسشنامه: در این قسمت جامعه آماری ما دانش آموزان سوم و پیش دانشگاهی رشته ی علوم انسانی دبیرستان نمونه فرهنگ آرمینه ی مصلی نژاد است.
پرسشنامه ای که به تعداد ۱۰x سؤال در رابطه با نقش قرآن و احادیث در ادب پارسی به طور تصادفی در اختیار آن ها قرار داده شد و پس از جمع آوری اطلاعات با رسم جدول و نمودار برای هر سئوال نگرش دو گروه از دانش آموزان مقایسه شد.
د) مطالعه: پژوهشگر موضوع خود را انتخاب می کند و به جستجو در منابع مختلف می- پردازد. این جست و جو ممکن است کتابخانه ای باشد.
در روش کتابخانه ای دست یافتن به کتاب بستگی به شیوه ی هر کتابخانه دارد. با پژوهش در کتب، منابع علمی و دیگر مآخذ در محدوده ی کتاب و کتابخانه و آن چه به این فضا مربوط است (مانند استفاده از ابزارهای نوین اطلاع رسانی) به بررسی موضوع تحقیق پرداخته می شود. ما بیش از نیمی از تحقیق خود را از روش فوق در کتابخانه های مختلف بهره بردیم.
۳-۳- فنون گردآوری اطلاعات و توضیح آن ها
فنون گردآوری اطلاعات دو شیوه است: ۱) میدانی ۲)کتابخانه ای
میدانی به سه شیوه مصاحبه، مشاهده و پرسش نامه تقسیم می شود که ما در مبحث قبل به آن اشاره کردیم. در روش دوم، کتابخانه ای، گردآوری اطلاعات یا به صورت نقل عین مطالب یا خلاصه ای از مطلب و یا برداشتی از مطلب است. موضوع مورد اهمیت در گردآوری اطلاعات، شیوه ی درست ارجاع دادن مطالب است و باید قوانین مربوط به هر کدام از سه شیوه را رعایت کنیم؛ مثلاً، در مورد نقل عین مطلب حتماً باید آن را در گیومه قرار دهیم.
لازم به ذکر است اگر قصوری در این مورد رخ داده به علت کم کاری نبوده، بلکه عدم وقت کافی، کمبود امکانات و عدم شناخت ما نسبت به این موضوع بوده است.
۳-۴- جمع آوری داده ها
جهت جمع آوری اطلاعات، از پرسشنامه استفاده شده است که این پرسشنامه توسط متخصصین تهیه شده است.
جهت بررسی پایایی پرسشنامه در یک نمونه ی ده تایی( pilot study) دو بار با فاصله زمانی یک هفته، پرسشنامه داده شده و با استفاده از آزمون های آماری مناسب پایایی پرسشنامه تایید گردیده است. هم چنین جهت بررسی روایی پرسشنامه از آلفای کرانباخ در یک نمونه پانزده تایی استفاده شده است.
۳-۵- تجزیه و تحلیل داده ها
جهت توصیف اطلاعات از نمودار ها و جدول های آماری مناسب استفاده شده و در تحلیل میانگین نمره، از آزمون های آماری t-test (مقایسه میانگین ها) و F ( مقایسه واریانس- ها) استفاده شده است.
علاوه بر این، جهت بررسی روایی و پایایی پرسشنامه از آلفای کرانباخ و pair t-test استفاده شده است.
۴-۱- مقدمه
از آن جا که تمامی محققان در جوامع بشری در پی نقش قرآن وحدیث بوده اند،از کشور های غربی تا شرقی و بر اساس سطح فکری افراد همه برای رساندن جامعه ی خود به رشد فکری و فرهنگی و سیاسی و اجتماعی تلاش دارند .در این فصل به گوشه از این نقش و تاثیر قرآن وحدیث در ادبیات فارسی خواهیم پرداخت .
قبلا باید این نکته را یاد آوری نمائیم که قرآن به عنوان یک الگوی بشری همواره مورد توجه شاعران و سخنوران قرار گرفته تا آن جا که آن ها در بسیاری از اشعار و نوشته های خود از قرآن و حدیث بهره- های فراوانی گرفته و در واقع با همت و پاسداری مسلمانان بوده که در آن هیچ تحریفی صورت نگرفته است.
۴-۲- قرآن کتاب آسمانی ما:
قرآن از درون سو، چراغی است که راه شریعت و دیانت را برای روندگان، روشن و آشکار می سازد و آنها را از گمراهی و کژ راهی باز می دارد و از برون سو، باور دینی مردم را پاس می دارد. (نشریه بشارت، ۱۳۷۹: ۱۸/۵۳-۵۰)
قرآن ظاهری دارد و باطنی. ظاهر آن همین واژه ها و آیاتی است که نوشته، خوانده، شنیده و دیده می شود. این ظاهر پرده ای است که قرآن راستین را ، یعنی؛ حقیقت باطنی قرآن را فروپوشانده است و گرچه اکثر اوقات مردم با همین پوشش و لایه بیرونی قرآن سروکار دارند، اما باید دانست که قرآن حقیقی و حقیقت قرآن، نه همین لایه برونی و واژگانی است. از این رو بی آن که این لایه بیرونی فرو گذاشته، باید سعی شود که به لایه های درونی قرآن راه یافت و چهره راستین آن را از پرده های واژگانی جست و جو کرد. البته این مرحله شایستگی ها و بایستگی هایی را می طلبد.(همان منبع:۵۴-۵۳)
۴-۳- تعریف ادبیات:
براساس فرهنگ دهخدا در واقع ادبیات، «دانش های متعلق به علوم ادبی» گفته می شود و در فرهنگ معین ادبیات این چنین معنا شده: «ادبیات مجموعه آثار با ارزش باقی مانده از سخنوران و نویسندگان کهن هر ملّتی است و آثار رایج میان مردم اهم از چیستان ها، افسانه ها و همانند آن.»
اما شاید بتوان ادبیات را نه بر مبنای« داستانی» یا «تخیلی»بودن بلکه بر این اساس که زبان را به شیوه ی خاصی به کار می گیرد تعریف کرد، یعنی؛ ادبیات زبان معمول را دگرگون می کند قوت می بخشد و به گونه ای نظام یافته آن را از گفتار روز منحرف می سازد.
( Www. Dibache. Com:25/11/1387)
فرضیه ۱: ادبیات فارسی از کلام قرآن بهره های فراوانی گرفته است.
قرآن کتاب دینی و اعتقاد نامه همه مسلمانان جهان است. قرآن شریف این کتاب حکمت و هدایت نظر به مرتبه ی بعدی انسان ها از خاک تا افلاک دارد و اساسا آمده است که آدمی را از شهوات پست حیوانی به اوج افلاک و سفرهای علوی و آسمانی برساند. کتابی که با گذشت هزار و چهارصد سال، با زندگی آنان عجین شده و گویی با رگ و پوست و خون آنان درهم آمیخته، لذا خواندن، درک مفاهیم و آموزش این کتاب بزرگ به منزله زیستن و حیات دوباره انسان هاست. (www.aftab.com:30/11/1387)
از روزی که انسان به این جهان قدم می نهد تا روزی که از این جهان فانی توشه حیات اخروی را بر می گیرد و رخت سفر می بندد در غم و شادی و در زندگی اجتماعی و فردی با قرآن و حدیث سروکار دارد و همین ملازمت و مخلوط شدن زندگی با این کتاب آسمانی نیاز به فهمیدن و فهمانیدن آن را برای هر مسلمانی آشکار می سازد. (همان منبع)
از این گذشته بر همه آشکار است که پس از فتح ایران توسط اعراب و لشکر اسلام، مردم ایران که ندای حیات بخش اسلام را با گوش جان شنیدند، با شور و شوق تمام این فرهنگ را پذیرفتند و در بالندگی و رشد آن در زمینه های گوناگون علمی، اعتقادی، اجتماعی و سیاسی، ادبی و هنری پا به پای دیگر مسلمانان حرکت کردند(و چه بسا در مواردی گوی سبقت را از اعراب ربودند) و سرمایه های جاودان و ماندگاری را برای ما آفریدند. (همان منبع)
ادبیات کهن سال ایران چنان مفاهیم گوناگونی را از این سرچشمه های پربرکت الهی وام گرفته بنابراین آشنایی با قرآن و حدیث، آگاهی نسبت به تمامی زوایای سروده ها و نوشته های شعرا و نویسندگان ایرانی به امری محال مبدل شده است. از طرفی، این تأثیرپذیری تنها به حوزه مفاهیم محدود نشده و حوزه علوم ادبی و چگونگی به کارگیری کلمات و کیفیت کلام را نیز در برگرفته است. (همان منبع)
یکی از این سرمایه های افتخارآمیز، سروده های شاعران و سخنوران و نوشته های دبیران و مترسلان و نویسندگان و تاملات عارفان و اندیشه های حکیمان و فیلسوفان ایرانی مسلمان است. (همان منبع)
مقصود این است که در صدر اسلام یعنی قرن اول و دوم، ادبیات عربی، آن مقداری که قرآن باید جای خود را در آن باز کند، نکرده است و هر چه زمان می گذرد قرآن بیشتر آن ها را تحت نفوذ قرار می دهد. به عنوان مثال رودکی که از شعرای قرن سوم است اشعارش فارسی محض است و نفوذ قرآن زیاد در اشعارش به چشم نمی خورد، اما کم کم در زمان فردوسی و حتی بعد از آن نفوذ قرآن بیشتر مشاهده می شود. (همان منبع)
در قرن ششم و هفتم یعنی در دوران مولوی ، مولوی حرفی غیر از قرآن ندارد و هر چه می گوید تفسیرهای قرآن از دیدگاه عرفانی اوست. (همان منبع)
۴-۴- تاثیرات دین اسلام در عرصه ادبیات
دین اسلام تاثیرات زیادی در تمام شئون زندگی ایرانیان به ویژه در عرصه ادبیات از خود به جای گزارده تا جائیکه اگر به کتاب هایی که از پیشینیان بر جای مانده نظری افکنده شود ، دریافت خواهد شد که کمتر موضوع ادبی است که مایه خود را از مفاهیم قرآنی نگرفته باشد به گونه ای که در بیشتر مفاهیم و مطالب آن ها یا به طور آشکار و یا غیرمستقیم مانند کنایه و ایهام به بیان نکته ای حکمت آموز از کلام خداوند اشاره شده و در این زمینه کافی است به قلم بزرگ مردانی چون مولوی، سعدی، فردوسی و دیگر آثار منظوم و منثور نظری افکنده شود تا مشاهده شود که چقدر از آیات ، اشارات ، عبارت و یا نکات و دستورات تربیتی ، اخلاقی، علمی و سیاسی و . . . آورده و با شعرهای خود ذهن بشر را به تکاپو وا داشته است.) www.aftab.com)
در تاریخ ادبیات فارسی، نشانه های تاثیر قرآن در نظم و نثر فارسی کاملا مشهود است و به صور گوناگون، شعرا و نویسندگان از عبارات و مضامین آیات قرآنی و الفاظ قرآنی استفاده کرده اند. این استفاده، یا عین عبارت یا به مضمون یا به صورت اشاره یا به صورت حل و یا به صورت کاربرد الفاظ قرآنی بوده است. نمونه های زیادی در دوره های ادبی زبان فارسی است که این تاثیرات را کاملا نشان می دهد. در قرن چهارم هجری اصولا معارف اسلامی پایه و اساس فرهنگ جوامع مسلمان بوده و در همه شئون زندگی مسلمانان نفوذ داشته است. در دوره(عصر سامانی) شواهد متعددی برای این تاثیر می توان یافت. در اشعاری از این دوره، مضامین و قصص قرآنی و احادیث نبوی به صورت های متفاوت بازتاب پیدا کرده است. (همان منبع)
بطور کلی در اشعار شاعران و نثرهای نویسندگان به غیر از آیات الهی به سخن معصومان و احادیث آنها بسیار اشاره کرده اند. اما بزرگترین چیستان ، سر اسرار هستی آفریدگار است و در کنار آن چرایی آفرینش و از کجایی آن، هان که مولانا می گوید:
از کجا آمده ام آمدنم بهر چه بود به کجا می روم آخر ننمایی وطنم
(همان منبع)
بعد از ظهور اسلام در ایران، نزدیک به دو قرن ادبیات فارسی مکتوب قابل توجه نداشته ایم. البته این نکته به این معنا نیست که ادبا و شعرا از نوشتن و سرودن دست کشیده اند بلکه بنا بر ضرورت هایی که در آن هنگام به وجود آمد، به زبان عربی تمایل پیدا کردند و لی نکته ای که باید به آن توجه داشت این است که این تاثیر پذیری به مرور در بین ادبا و شعرا بیشتر شده است. (همان منبع)
در دوره غزنوی هم شواهد متعددی از تاثیر آیات قرآنی و مضامین قرآنی در شعر فارسی وجود دارد. به عنوان مثال می توان به نمونه هایی از عنصری اشاره کرد: «در دشمنانت گرچه کثیرند خیر نیست/ چونان که گفت یزدان لاخیر فی کثیر» که اشاره است به سوره نسا،آیه ۱۱۴: «لاخیر فی کثیر من نجویهم». در اینجا عنصری به صراحت به این عبارت قرآنی اشاره می کند.در جای دیگر باز عنصری اشاره دارد به داستان هاروت و ماروت در سوره بقره و می گوید: « زهره به دو رخسار تو داده همه زیور/ هاروت به دو چشم تو داده همه دستان»(همان منبع)
۴-۵- صبر و شکیبایی قرآن در نظم شاعران
قیمت فقط12,000 تومانپرداخت و دانلود
مشخصات فروشنده
نام و نام خانوادگی : جعفر علی بیگلو
شماره تماس : 09147457274
ایمیل :ja.softeng@gmail.com
سایت :sidonline.ir
مشخصات فایل
فرمت : docx
تعداد صفحات : 148
قیمت : 12,000 تومان
حجم فایل : 3362 کیلوبایت
برای خرید و دانلود فایل و گزارش خرابی از لینک های روبرو اقدام کنید...
پرداخت و دانلودگزارش خرابی و شکایت از فایلتحقیق جامع در مورد (ناصر خسرو و صنایع ادبی در قصاید او)
فهرست مطالب
فصل اول: زندگینامه ناصر خسرو
زندگینامه. 4
شخصیت ناصرخسرو. 6
آثار ناصرخسرو. 7
دیوان اشعار فارسی.. 7
نمونه اشعار. 8
شعر ناصرخسرو. 9
سفرنامه‌ى ناصرخسرو. 12
ناصرخسرو در نگاه اندیشمندان.. 16
فصل دوم: جایگاه علم بدیع در ادبیات19
بدیع چیست؟. 20
بدیع لفظی : 21
روش های افزونی موسیقی لفظ.. 21
بدیع معنوی : 22
بیان : 22
شعر بودن شعر به چیست؟. 22
تاریخچه بدیع.. 26
شعرچیست؟. 27
پیام در شعر : 28
زیبایی چیست؟. 28
بدیع چیست ؟. 29
«رابطه ترفندهای بدیعی با روان شناسی». 30
فایده شعر : 31
روش تسجیع.. 33
سجع و زبان عربی.. 36
روش تجنیس... 37
روش تکرار. 44
ارزش تکرار. 50
تفنن یا نمایش اقتدار. 51
روش تشبیه. 52
روش تناسب.. 55
ایهام. 57
تعلیل و توجیه. 62
خاتمه در بدیع معنوی.. 66
فصل سوم: صنایع ادبی در قصاید ناصر خسرو
در باب آثار ناصرخسرو. 69
«شرح قصاید ناصر خسرو». 73
قیمت فقط15,000 تومانپرداخت و دانلود
مشخصات فروشنده
نام و نام خانوادگی : جعفر علی بیگلو
شماره تماس : 09147457274
ایمیل :ja.softeng@gmail.com
سایت :sidonline.ir
مشخصات فایل
فرمت : doc
تعداد صفحات : 83
قیمت : 15,000 تومان
حجم فایل : 113 کیلوبایت
برای خرید و دانلود فایل و گزارش خرابی از لینک های روبرو اقدام کنید...
پرداخت و دانلودگزارش خرابی و شکایت از فایلپایان نامه بررسی پرورش فضائل اخلاقى
بخشی از متن :
بسیار دیده شده است که سرنوشت افراد خوب و بد، بر اثر معاشرتها بکلى دگرگون شده، و مسیر زندگانى آنها تغییر یافته است; و این امر دلائل مختلفى از نظر روانى دارد:
1- از جمله مسائلى که روانکاوان در مطالعات خود به آن رسیدهاند وجود روح محاکات در انسانها است; یعنى، افراد، آگاهانه یا ناآگاه، آنچه را در دوستان و نزدیکان خود مىبینند، حکایت مىکنند; افراد شاد بطور ناآگاه شادى در اطرافیان خود مىپاشند و <افسرده دل افسرده کند انجمنى را». افراد مایوس، دوستان خود را مایوس، و افراد بدبین، همنشینان خود را بدبین بار مىآورند، و همین امر سبب مىشود که دوستان با سرعت در یکدیگر تاثیر بگذارند. 2- مشاهده بدى و زشتى و تکرار آن، از قبح آن مىکاهد و کم کم به صورت یک امر عادى در مىآید; و مىدانیم یکى از عواملمؤثر در ترک گناه و زشتیها، احساس قبح آن است. 3- تاثیر تلقین در انسانها غیر قابل انکار است; و دوستان بد همنشینان خود را معمولا زیر بمباران تلقینات مىگیرند و همین امر سبب مىشود که گاه بدترین اعمال در نظر آنان، تزیین یابد و حس تشخیص را بکلى دگرگون سازد. 4- معاشرت با بدان، حس بدبینى را در انسان، تشدید مىکند و سبب مىشود که نسبتبه همه کس بدبین باشد، و این بدبینى یکى از عوامل سقوط در پرتگاه گناه و فساد اخلاق است. در حدیثى از امیرمؤمنان على علیه السلام مىخوانیم: <مجالسة الاشرار تورث سوء الظن بالاخیار; همنشینى با بدان موجب بدبینى به نیکان مىشود.» (20) حتى در حدیثى، معاشرت با بدان سبب مرگ دلها شمرده شده، پیامبراکرم صلى الله علیه و آله در این حدیث مىفرماید: <اربع یمتن القلب… ومجالسة الموتى; فقیل له یارسولالله وما الموتى؟ قال صلى الله علیه و آله: کل غنى مسرف; چهار چیز است که قلب انسان را مىمیراند… از جمله همنشینى مردگان است، عرض شد: منظور از مردگان کیست اى رسولخدا! فرمود: هر ثروتمند اسرافکارى است.» (21) روشنى این موضوع، یعنى سرایتحسن و قبح اخلاقى از دوستان به یکدیگر سبب شده که شعرا و ادبا، نیز در اشعار خود هر کدام به نوعى درباره این مطلب داد سخن بدهند. در یک جا مىخوانیم: کم نشین با بدان که صحبتبد گر چه پاکى، تو را پلید کند آفتاب ار چه روشن است آن را پارهاى ابر ناپدید کند در جاى دیگر آمده است: با بدان کم نشین که بدمانى خو پذیر است نفس انسانى و نیز گفتهاند: صحبت نیک را زدست مده که و مه به شود زصحبتبه اشعار در این زمینه بسیار فراوان است و این بحث را با شعر معروفى از سعدى که با تکرار هرگز کهنه نشده است پایان مىدهیم: گلى خوشبوى در حمام روزى رسید از دست محبوبى به دستم بدو گفتم که مشکى یا عبیرى که از بوى دل آویز تو مستم بگفتا من گلى ناچیز بودم ولیکن مدتى با گل نشستم کمال همنشین در من اثر کرد وگرنه من همان خاکم که هستم 3- تاثیر تربیت خانوادگى و وراثت در اخلاق همه مىدانیم که اولین مدرسه براى تعلیم و تربیت کودک محیط خانواده است، و بسیارى از زمینههاى اخلاقى در آنجا رشد و نمو مىکند; محیط سالم یا ناسالم خانواده تاثیر بسیار عمیقى در پرورش فضائل اخلاقى، یا رشد رذائل دارد; و در واقع باید سنگ زیربناى اخلاق انسان در آنجا نهاده شود. اهمیت این موضوع، زمانى آشکار مىشود که توجه داشته باشیم که اولا کودک، بسیار اثر پذیر است، و ثانیا آثارى که در آن سن و سال در روح او نفوذ مىکند، ماندنى و پا برجا است! این حدیث را غالبا شنیدهایم که امیرمؤمنان على علیه السلام فرمود: <العلم (فى) الص-غر کالنقش فىالحجر; تعلیم در کودکى همانند نقشى است که روى سنگ کنده مىشود!» (که سالیان دراز باقى و برقرار مىماند.) (22) کودک بسیارى از سجایاى اخلاقى را از پدر و مادر و برادران بزرگ و خواهران خویش مىگیرد; شجاعت، سخاوت، صداقت و امانت، و مانند آنها، امورى هستند که به راحتى کودکان از بزرگترهاى خانواده کسب مىکنند; و رذائلى مانند دروغ و خیانت و بىعفتى و ناپاکى و مانند آن را نیز از آنها کسب مىنمایند. افزون بر این، صفات اخلاقى پدر و مادر از طریق دیگرى نیز کم و بیش به فرزندان منتقل مىشود، و آن از طریق عامل وراثت و ژنها است; ژنها تنها حامل صفات جسمانى نیستند، بلکه صفات اخلاقى و روحانى نیز از این طریق به فرزندان، منتقل مىشود، هرچند بعدا قابل تغییر و دگرگونى است، و جنبه جبرى ندارد تا مسؤولیت را از فرزندان بطور کلى سلب کند. به تعبیر دیگر، پدر و مادر از دو راه در وضع اخلاقى فرزند اثر مىگذارند، از طریق تکوین و تشریع، منظور از تکوین در اینجا صفاتى است که در درون نطفه ثبت است و از طریق ناآگاه منتقل به فرزند مىشود، و منظور از تشریع، تعلیم و تربیتى است که آگاهانه انجام مىگیرد، و منشا پرورش صفات خوب و بد مىشود. درست است که هیچ کدام از این دو جبرى نیست ولى بدون شک زمینهساز صفات و روحیات انسانها است، و بسیار با چشم خود دیدهایم که فرزندان افراد پاک و صالح و شجاع و مهربان، افرادى مانند خودشان بودهاند و بعکس، آلوده زادگان را در موارد زیادى آلوده دیدهایم. بىشک این مساله در هر دو طرف استثنائاتى دارد که نشان مىدهد تاثیر این دو عامل (وراثت و تربیت) تاثیر جبرى غیر قابل تغییر نیست. با این اشاره به قرآن مجید باز مىگردیم و مواردى را که قرآن به آن اشاره کرده است، مورد بررسى قرار مىدهیم. 1- انک ان تذرهم یضلوا عبادک و لایلدوا الا فاجرا کفارا (سوره نوح، آیه27) 2- فتقبلها ربها بقبول حسن و انبتها نباتا حسنا و کفلها زکریا (سوره آل عمران، آیه37) 3- ان الله اصطفى آدم و نوحا و آل ابراهیم و آل عمران على العالمین – ذریة بعضها من بعض و الله سمیع علیم (سوره آل عمران، آیه33 و 34) 4- یا ای-ها الذین آمنوا قوا ان-فسکم واهلیکم نارا و قوده-ا الناس و الحجارة (سوره تحریم، آیه6) 5- یا اخت هارون ما کان ابوک امرء سوء و ما کانت امک بغیا (سوره مریم، آیه28) : 1- چرا که اگر آنها را باقى بگذارى، بندگانت را گمراه مىکنند و جز نسلى فاجر و کافر به وجود نمىآورند! 2- خداوند، او (مریم) را به طرز نیکویى پذیرفت; و بطور شایستهاى، (نهال وجود) او را رویانید (و پرورش داد); و کفالت او را به <زکریا» سپرد. 3- خداوند، آدم و نوح و آل ابراهیم و آل عمران را بر جهانیان برترى داد. آنها فرزندان (و دودمانى) بودند که (از نظر پاکى و تقوا و فضیلت) بعضى از بعضى دیگر گرفته شده بودند; و خداوند شنوا و دانا است (و از کوششهاى آنها در مسیر رسالتخود، آگاه مىباشد). 4- اى کسانى که ایمان آوردهاید! خود و خانواده خویش را از آتشى که هیزم آن انسان و سنگها است نگه دارید! 5- اى خواهر هارون! نه پدرت مرد بدى بود و نه مادرت زن بد کارهاى! تفسیر و جمعبندى در نخستین آیهمورد بحث، باز سخن از قوم نوح است، که وقتى تقاضاى نابودى آنها را به عذاب الهى مىکند، تقاضاى خود را با این دلیل مقرون مىسازد، که اگر آنها باقى بمانند سایر بندگان تو را گمراه مىکنند،و جز نسلى فاجر و کافر از آنها متولد نمىشود (انک ان تذرهم یضلوا عبادک و لایلدوا الا فاجرا کفارا ). این سخن ضمن اینکه نشان مىدهد افراد فاسد و مفسد که داراى نسل تبهکار هستند، از نظر سازمان خلقت، حق حیات ندارند و باید به عذاب الهى گرفتار شوند و از میان بروند، اشاره به این حقیقت است که محیط جامعه، تربیتخانوادگى، و حتى عامل وراثت مىتواند در اخلاق و عقیده مؤثر باشد. قابل توجه این که نوح علیه السلام بطور قاطع مىگوید: تمام فرزندان آنها فاسد و کافر خواهند بود، چرا که موج فساد در جامعه آنها به قدرى قوى بود که نجات از آن، کار آسانى نبود; نه این که این عوامل صد در صد جنبه جبرى داشته باشد و انسان را بىاختیار به سوى خود بکشاند. بعضى گفتهاند آگاهى نوح بر این نکته به خاطر وحى الهى بوده، که به نوح فرمود: <انه لن یؤمن من قومک الا من قد آمن; جز آنها که (تاکنون) ایمان آوردهاند، دیگر هیچ کس از قوم تو ایمان نخواهد آورد!» (سوره هود، آیه36) ولى روشن است این آیه، شامل نسل آینده آنها نمىشود، بنابراین بعید نیست که نسبتبه نسل آینده بر اساس امور سه گانهاى که گفته شد (محیط، تربیتخانوادگى و عامل وراثت) قضاوت کرده باشد. در بعضى از روایات، آمده که فاسدان قوم نوح هنگامى که فرزند آنها به حد تمیز مىرسید، او را نزد نوح علیه السلام مىبردند، و به کودک مىگفتند این پیرمرد را مىبینى، این مرد دروغگویى است، از او بپرهیز، پدرم مرا این چنین سفارش کرده (و تو نیز باید فرزندت را به همین امر سفارش کنى)! و به این ترتیب نسلهاى فاسد، یکى پس از دیگرى مىآمدند و مىرفتند. (23) در قرآن مجید در داستان حضرت مریم علیها السلام زنى که از مهمترین و با شخصیتترین زنان جهان است، تعبیراتى آمده که نشان مىدهد مساله وراثت و تربیتخانوادگى و محیط پرورشى انسان در روحیات او بسیار اثر دارد، و براى پرورش فرزندان برومند پاکدامن باید به تاثیر این امور توجه داشت. از جمله روحیات مادر اوست که از زمان باردارى، پیوسته او را از وسوسههاى شیطان به خدا مىسپرد، و آرزو مىکرد از خدمتگزاران خانه خدا باشد و حتى براى این کار نذر کرده بود. آیه فوق مىگوید: خداوند او را به حسن قبول پذیرفت و به طرز شایستهاى گیاه وجودش را پرورش داد (فتقبلها ربها بقبول حسن و انبتها نباتا حسنا). تشبیه وجود انسان پاک به گیاه برومند، اشاره به این حقیقت است که همان طور که براى برخوردارى از یک بوته گل زیبا یا یک درخت پرثمر باید نخست از بذرهاى اصلاح شده استفاده کرد و سپس وسائل پرورش آن گیاه را از هر نظر فراهم ساخت، و باغبان نیز باید بطور مرتب در تربیت آن بکوشد، انسانها نیز چنیناند، هم عامل وراثت در روح و جان آنها مؤثر است، و هم تربیتخانوادگى و هم محیط. و قابل توجه این که در ذیل این جمله مىافزاید و کفلها زکریا; و خداوند زکریا را براى سرپرستى و کفالت او (مریم) برگزید (24) پیدا استحال کسى که در آغوش حمایت پیامبر عظیمالشانى است که خداوند او را براى کفالت او برگزیده است. و جاى تعجب نیست که با چنین تربیت عالى، مریم به مقاماتى از نظر ایمان و اخلاق و تقوا برسد که در ذیل همین آیه به آن اشاره شده: <کلما دخل علیها زکریا المحراب وجد عندها رزقا قال یا مریم انى لک هذا قالت هو من عند الله ان الله یرزق من یشاء بغیر حساب; هر زمان زکریا وارد محراب او مىشد، غذاى مخصوصى در آنجا مىدید; از او پرسید اى مریم! این را از کجا آوردهاى؟ گفت: این از سوى خداست; خداوند به هر کس بخواهد، بىحساب روزى مىدهد.» آرى آن تربیتبهشتى نتیجهاش این اخلاق و غذاى بهشتى است! در سومین آیهمورد بحث که در واقع مقدمهاى براى آیهمربوط به مریم و کفالت زکریا محسوب مىشود، باز سخن از تاثیر عامل وراثت و تربیت در پاکى و تقوا و فضیلت است; مىفرماید: خداوند آدم و نوح و آل ابراهیم و آل عمران را بر جهانیان برگزید و برترى داد; آنها دودمانى بودند که (از نظر پاکى و فضیلت، بعضى از آنها از بعضى دیگر بودند، و خداوند شنوا و دانا است (ان الله اصطفى آدم و نوحا وآلابراهیم و آل عمران على العالمین – ذریة بعضها من بعض و الله سمیع علیم). گرفته شدن بعضى از آنها از بعضى دیگر، یا اشاره به عامل وراثت است، و یا تربیتخانوادگى و یا هر دو، و در هر حال شاهد گویایى براى مساله مورد بحث، یعنى تاثیر وراثت و تربیت در شخصیت و تقوا و فضیلت است. در روایاتى که ذیل این آیه نقل شده است، به این معنى اشاره شده (25) و به هر حال دلالت آیات فوق، بر این که محیط تربیتى یک انسان و مساله وراثت، تاثیر عمیقى در شایستگیها و لیاقتهاى او براى پذیرش مقام رهبرى معنوى خلق دارد، قابل انکار نیست، و هرگز نمىتوان، این گونه افراد را که از چنین وراثتها و تربیتهائى برخوردارند، با افراد دیگرى که از یک وراثت آلوده و تربیت نادرستبرخوردار بودهاند، مقایسه کرد.
قیمت فقط4,800 تومانپرداخت و دانلود
مشخصات فروشنده
نام و نام خانوادگی : جعفر علی بیگلو
شماره تماس : 09147457274
ایمیل :ja.softeng@gmail.com
سایت :sidonline.ir
مشخصات فایل
فرمت : docx
تعداد صفحات : 103
قیمت : 4,800 تومان
حجم فایل : 52 کیلوبایت
برای خرید و دانلود فایل و گزارش خرابی از لینک های روبرو اقدام کنید...
پرداخت و دانلودگزارش خرابی و شکایت از فایلتحقیق با عنوان (نقش مالیات در رشد اقتصادی)
فهرست منابع
عنوان صفحه
مقدمه. 2
عوامل مؤثر بر توسعه اقتصادی.. 4
عوامل اقتصادی.. 4
عوامل سیاسی.. 4
عوامل اجتماعی و فرهنگی.. 5
تعریف مالیات.. 5
میزان مالیات در کشور. 6
نقش مالیات در توسعه اقتصادی جوامع. 9
مالیات و نقش آن در توسعه اقتصادی کشور. 11
پرداخت مالیات، عامل توسعه اقتصادی.. 12
نقش مالیات در توسعه زیر ساخت های کشور. 15
نقش مالیات در رونق اقتصادی کشور. 17
نتیجه‌گیری.. 24
منابع. 27
قیمت فقط5,000 تومانپرداخت و دانلود
مشخصات فروشنده
نام و نام خانوادگی : جعفر علی بیگلو
شماره تماس : 09147457274
ایمیل :ja.softeng@gmail.com
سایت :sidonline.ir
مشخصات فایل
فرمت : doc
تعداد صفحات : 27
قیمت : 5,000 تومان
حجم فایل : 80 کیلوبایت
برای خرید و دانلود فایل و گزارش خرابی از لینک های روبرو اقدام کنید...
پرداخت و دانلودگزارش خرابی و شکایت از فایلدانلود وخرید پایان نامه ساخت و بهره برداری از یک سیستم سرمایش جذبی
ماشین جذبی و کاربردهای آن
در سال 1777 یعنی بیش از 200 سال پیش یک فرانسوی به نام «نایرن» (Nairne)تئوری تبرید جذبی را ارائه کرد. در سال 1860 اولین چیلر جذبی که با آمونیاک و آب کار می کرد ساخته شد. در سال 1945 اولین چیلر جذبی به وسیله کمپانی «کریر» به فروش رسید. چیلر جذبی سرگذشتی طولانی دارد، اما در دنیا چندان نام آور نیست. شاید درک این مطلب که ماشینی بتواند با استفاده از بخار آب یا سوختن سوخت آب سرد تولید کند کمی مشکل باشد! [1] اما هم اکنون در دنیا به دلیل استفاده از منابع جدید انرژی (گاز، نور خورشید و …) استفاده ناچیز انرژی برق و عدم استفاده از مبردهای مخرب لایه ازن به این ماشین توجه خاصی شده است.
1-1-1- مفاهیم و اصول (1)
تئوری ماشین جذبی از مفهوم «افزایش نقطه جوش» (Boiling point increase)گرفته شده است. زمانی که یک مول از محلولی با یک لیتر آب مخلوط شود نقطه جوش در حدود افزایش می یابد. آب خالص در شرایط استاندارد در می جوشد، اما وقتی که چند مول از محلولی به آب افزوده شود نقطه جوش آن چند درجه زیاد خواهد شد. این مطلب که در دبیرستان آموزش داده شده برای چیلر جذبی مورد استفاده قرار گرفته است.
– روش های مختلف خنک کردن
بطور کلی سه روش برای خنک کردن اجزای گرمازا در سیکل پایه جذبی ارائه شده است:
1-1-2- خنک کردن با آب
در این روش بخار فوق اشباع در کندانسور از پوسته یک مبدل حرارتی می گذرد تا بوسیله آب سرد داخل لوله به آب اشباع تبدیل شود. همچنین آب سرد در محفظه جاذب از داخل لوله هایی می گذرد تا گرمای ناشی از جذب شدن مبرد بوسیله برومید لیتیم غلیظ را بگیرد. این آب سرد مورد نیاز برای خنک کردن در یک برج خنک کن جداگانه تولید خواهد شد.
با توجه به اینکه هدف از طراحی ماشین جذبی با حداقل استفاده از منابع طبیعی از جمله آب بوده این روش چندان مطلوب به نظر نمی رسد.
2-1-2- خنک کردن با هوا
به علت اینکه هوا ظرفیت حرارتی بسیار کمتری نسبت به آب دارد, نمی توان هوا را مانند آب از داخل لوله ها عبور داد تا عمل خنک کن صورت گیرد. در نتیجه در این روش بخار فوق اشباع پس از خروج از ژنراتور وارد لوله هایی می شود که هوا توسط فن بر آن دمیده می شود تا به صورت مایع اشباع یا مادون سرد در آید. کندانسور هوا- خنک از آن جهت که پیش از این در ماشین های تبرید مورد استفاده قرار گرفته اند از لحاظ طراحی روش حل مشخصی دارند که بعدا به آن اشاره خواهد شد.
3-1-2- خنک کردن تبخیری(Evaporative – cooling)
هدف از این روش خنک کردن کندانسور و جاذب بطور مستقیم و تبخیری است با اینکه این شیوه اکنون مراحل اولیه خود را پشت سر می گذارد [1] اما بخاطر مزایایی که دارد بسیار مورد توجه قرار گرفته است. برتری های این روش در برابر روش دفع حرارت با برج خنک کن شامل: بهای ساخت کمتر، بهای نصب کمتر ، عدم نیاز به استفاده از اسید برای پاک کردن سطوح انتقال حرارت به مدت طولانی و … همچنین دفع حرارت تبخیری در برابر خنک کردن خشک مزایایی را داراست:
خنک کردن خشک احتمال کریستالیزاسیون را افزایش می دهد. در خنک کن تبخیری دمای ژنراتور به علت دمای پایین دفع حرارت کمتر است. اگر دما بیش از نقطه جوش آب باشد (که در خنک کردن با هوای خشک هست) نیاز به تکنولوژی بالاتری برای کارکرد مطمئن و به صرفه وجود خواهد داشت.
اما باز هم به دلیل استفاده از آب (گر چه به مقدار کم) این شیوه برای مساله مورد بررسی انتخاب نشده است.
2-2- طرح مناسب به همراه مدل فیزیکی و دیاگرام جریان
با توجه به اهداف اصلی تحقیق که در فصل قبل مورد بررسی قرار گرفت می توان اجزاء اصلی سیستم را بنیان نهاد وپس از حل ترمودینامیکی و یافتن خواص ترمودینامیکی در تمام نقاط سیکل، سیستم را از نظر ابعاد هندسی و جنس مواد و نوع اجزاء طراحی کرد، و در نهایت به بهینه سازی و یافتن حالت مطلوب کارکرد سیستم پرداخت. طراحی کلی سیکل در ورودی و خروجی های ژنراتور کندانسور و اواپراتور تفاوتی با سیکل آب- خنک ندارد. آنچه در سیکل هوا خنک اشکال برا نگیز می نمود مساله خنک کردن محفظه جاذب برای انجام شدن عمل جذب آب بوسیله برومیدلیتیم بود. در سیستم هوا خنک به دلیل بالا بودن دمای هوا ورودی به محفظه جاذب دمای تعادل جاذب معمولا 10 الی 15 بالاتر از سیسمتی است که با آب خنک می شود بنابراین غلظت محلول 5 الی 8 درصد بالاتر می رود و این مسئله سیکل را به مرز کریستالیزاسیون نزدیکتر می کند. چندین طرح برای حل این مشکل مورد بررسی قرار گرفت که هیچ یک از نظر ترمودینامیکی معقول نبود. در اینجا دو نمونه از این طرح ها ناموفق برای روشن شدن موضوع ارائه شده است. علت ناموفق بودن اینگونه طرحها را می توان چنین بیان کرد:
میزان انرژی حرارتی که در محفظه جاذب باید دفع گردد مقداری معین دارد که از حل ترمودینامیکی سیکل به دست می آید.
بنابراین قانون نخست ترمودینامیک این محدودیت را ایجاد می کند که اگر تغییر آنتالپی در محفظه جاذب کوچک باشد (بین ورودی و خروجی) برای مقدار معین گرمای متبادله در جاذب باید میزان جرم گذرا یا جرم در گردش زیاد باشد. هر چه این جرم در گردش کمتر باشد از نظر مکانیکی و تجهیزات ماشین مطلوبتر خواهد بود. از طرفی چون اختلاف دمای مخلوط در محفظه جاذب (بین ورودی و خروجی) را نمی توان از حدی بالاتر برد( با توجه به اینکه اختلاف دمای هوای خنک کننده در عبور از محفظه جاذب زیاد نمی باشد و نیز در مورد غلظت محلول در خروجی از جاذب محدودیت داریم, چرا که باعث می شود غلظت کل سیستم و در نتیجه محلول خروجی از ژنراتور بالاتر رود و سیستم به مرز کریستالیزاسیون نزدیکتر شود) نیاز به جرم در گردش در محفظه جاذب داریم.
طرح نهائی که از نظر ترمودینامیکی بررسی شد و به جواب رسید استفاده از ماشین ارائه شده در مرجع [2] می باشد. با اینکه این ماشین با آب خنک می شود، اما به دلیل استفاده از مکانیزم جذب داخل لوله بجای جذب روی لوله منطبق با شرایط مسئله ما می باشد. توضیحات بیشتر راجع به محفظه جاذب در فصل مربوطه آورده خواهد شد. همچنین دیاگرام جریان و مدل فیزیکی در اشکال 3-2 و 4-2 نمایش داده شده اند.
ساخت و بهره برداری ازیک
سیستم سرمایش جذبی فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول- آشنایی
1-1- ماشین جذبی و کاربردهای آن................ 2
2-1-1- مفاهیم و اصول....................... 2
3-1-1- فرایندهای ترمودینامیکی در سیکل جذبی. 6
4-1-1- فشارهای بالا و پایین ماشین........... 10
5-1-1- یک قرارداد ......................... 10
6-1-1- کاربردها: ماشین جذبی در مقیاس تجارتی 10
2-1- انواع ماشینهای جذبی و تفاوت های آنها..... 13
1-2-1- جفت مبرد- جاذب...................... 13
2-2-1- روش های مختلف گرمایش................ 16
3-2-1- طبقه های ژنراتور.................... 18
4-2-1- ماشین جذبی برای گرمایش و سرمایش .... 19
3-1- اهداف این تحقیق.......................... 21
1-3-1- ماشین جذبی درمقایسه با ماشین تراکمی. 21
2-3-1- محلول آب- برومید لیتیم در مقایسه با امونیاک – آب............................................ 22
3-3-1- سیستم هوا خنک در مقایسه با آب خنک... 23
4-3-1- استفاده مستقیم از گاز شهری در مقایسه با منابع دیگر نظیر بخار داغ و انرژی خورشیدی..................... 24
5-3-1- ظرفیت دستگاه........................ 25
4-1 -مراجع.................................... 26
فصل دوم- ترمودینامیک سیکل
1-2- روش های مختلف خنک کن..................... 28
1-1-2- خنک کردن با آب...................... 28
2-1-2- خنک کردن با هوا..................... 28
عنوان صفحه
3-1-2- خنک کردن تبخیری..................... 29
2-2- طرح مناسب بهمراه مدل فیزیکی و دیاگرام جریان 30
3-2- پیش فرض ها و داده های ورودی.............. 36
4-2- خواص ترمودینامیکی و ترموفیزیکی نقاط...... 41
5-2- ضریب عملکرد.............................. 45
1-5-2- تعریف کلی ............................. 45
2-5-2- ضریب عملکرد ماشین جذبی ................ 47
3-5-2- ضریب عملکرد اصلاح شده................ 50
6-2- مراجع.................................... 54
فصل سوم- بررسی اواپراتور
1-3- مقدمه.................................... 56
2-3- اواپراتور پاششی.......................... 57
3-3- روشی برای تخمین طول لوله در اواپراتور.... 58
1-3-3- انتقال حرارت........................ 58
2-3-3- ضریب انتقال حرارت سمت مایع سرد شده.. 59
3-3-3- ضریب انتقال حرارت سمت مبرد.......... 60
4-3- تبخیر لایه ای............................. 61
5-3- روش بررسی اواپراتور...................... 61
6-3- روش محاسبات.............................. 62
1-6-3- آب خنک شونده ....................... 62
2-6-3- محاسبات داخل لوله................... 63
3-6-3- محاسبات برای دیواره لوله............ 65
4-6-3- محاسبات خارج لوله................... 66
5-6-3- انتقال حرارت در اواپراتور........... 67
6-6-3- ضریب انتقال حرارت کلی............... 68
7-6-3- حل نهایی و محاسبه طول لوله.......... 69
عنوان صفحه
7-3- مراجع.................................... 69
فصل چهارم – بررسی کندانسور
1-4- مقدمه.................................... 71
2-4- توضیح.................................... 72
3-4- انتقال حرارت............................. 72
4-4- محدوده های تغییرات در شرایط محاسبه ...... 73
5-4- بیان پارامترها........................... 76
6-4- ناحیه خنک شدن فاز بخار .................. 76
7-4- محاسبه ضریب انتقال حرارت سطح لوله با هوا. 77
8-4- تعاریف و معادلات برای ضریب انتقال حرارت کلی 79
9-4- تقطیر لایه ای داخل لوله................... 80
10-4- افت فشار................................ 82
11-4- چگونگی محاسبات.......................... 83
12-4- مراجع................................... 84
فصل پنجم- بررسی محفظه جاذب
1-5- مقدمه.................................... 86
2-5- کریستالیزاسیون........................... 86
3-5- مقایسه سه نوع جاذب از نظر کارکرد آنها در سیکل هوا- خنک جذبی................................. 88
1-3-5- توضیحات ضروری....................... 88
2-3-5- محاسبات مشابه برای هر سه سیکل....... 89
3-3-5- مدل EISA............................. 91
4-3-5- محاسبات مدل EISA..................... 94
5-3-5- مدل KUROSAWA........................ 95
6-3-5- مدل تلفیقی.......................... 99
4-5- طراحی جذب................................ 103
عنوان صفحه
5-5- مراجع.................................... 104
فصل ششم- ژنراتور106
1-6- مقدمه.................................... 106
2-6- مدل فیزیکی .............................. 107
3-6- ضریب انتقال حرارت سمت آب- برومیلیتیم..... 108
4-6- آنالیز احتراق سوخت....................... 110
5-6- محاسبات احتراق سوخت...................... 112
6-6- انتقال حرارت در سمت گاز.................. 113
1-6-6- انتقال حرارت جابجایی ............... 114
2-6-6- انتقال حرارت تابش................... 116
3-6-6- محاسبه سطح لوله..................... 120
7-6- مدلهای عملی........................... 120
8-6- مراجع.................................... 125
نتیجه گیری کلی................................ 126
قیمت فقط5,000 تومانپرداخت و دانلود
مشخصات فروشنده
نام و نام خانوادگی : جعفر علی بیگلو
شماره تماس : 09147457274
ایمیل :ja.softeng@gmail.com
سایت :sidonline.ir
مشخصات فایل
فرمت : docx
تعداد صفحات : 144
قیمت : 5,000 تومان
حجم فایل : 5225 کیلوبایت
برای خرید و دانلود فایل و گزارش خرابی از لینک های روبرو اقدام کنید...
پرداخت و دانلودگزارش خرابی و شکایت از فایل