پایان نامه بررسی مجتمع مسکونی در 85 صفحه ورد قابل ویرایش

بررسی مجتمع مسکونی - پایان نامه بررسی مجتمع مسکونی در 85 صفحه ورد قابل ویرایش

---

پایان نامه بررسی مجتمع مسکونی در 85 صفحه ورد قابل ویرایش

فهرست

مقدمه بیان مسأله ضرورت تحقیق اهداف طراحی مبانی طراحی



فصل اول

شناخت

مفهوم مسکن تعریف سکونت اهداف مسکن مشکل مسکن الگوهای سکونت معیارهایی برای طراحی خانه معاصر اصول طراحی مسکن کنترل مشرفیت در واحدهای مسکونی عوامل کلی مطلوبیت مسکن الگوهای مسکن







فصل دوم

تحلیل

معرفی سایت دلایل انتخاب سایت نتیجه گیری



فصل سوم

آنالیز سایت

موقعیت سایت سایت در شهر جغرافیایی اجتماعی اقتصادی همجواریها دسترسیها دید و منظر اقلیم توپوگرافی هندسه سایت عناصر شاخص نتیجه گیری



فصل چهارم

مطالعات تطبیقی

بررسی مجتمع مسکونی تاش بررسی نمونه های خارجی



فصل پنجم

ضوابط

ضوابط ساخت وساز در شهر بجستان ضوابط اشرافیت استانداردها اجزاء پروژه برنامه ریزی فیزیکی



فصل ششم

طراحی ایده اصلی شکل گیری طرح ساختار کالبدی طرح حوزه بندی سایت



فصل هفتم

طراحی معماری





بیان مسأله :

کشور ایران با نرخ رشد جمعیت 4/2 درصدی و جمعیت شهرنشین 61 درصدی با مشکل رشد بسیار سریع جمعیت و تمرکز جمعیتی در مراکز شهری روبروست و به تبع آن ضرورت تأمین مسکن به یک مسأله فراگیر و همگانی تبدیل شده است. توجه به این نکته ضروری است که روند فعلی تولید مسکن پاسخگوی حتی نیمی از نیاز موجود را برآورده کند.

عوامل بحران زایی مثل افزایش تقاضا برای مسکن، و نیاز به ارتقاء کیفی مسکن، ساخت بناهایی با تیپ یکسان، عدم دگرگونی در شیوه های ساخت ابنیه و قیمت بالای زمینهای شهری و رواج الگوهای ساخت غربی تأثیر عمده ای در بالا رفتن هزینه جاری ساخت مسکن شده اند. از طرفی هدف از تأمین مسکن نباید تأمین حداقل احتیاجات مردم باشد بلکه بایستی به خواسته آنها در چهارچوب احتیاجات اساسی توجه کرد و به این منظور باید به سیستم هایی توجه کرد که با حداقل هزینه حد متناسب آسایش را در محیط زندگی برای آنها تأمین کند.



اهداف طراحی:

طراحی یک مجتکع مسکونی با تأکید بر تقویت روحیه جمعی ساکنین و ایجاد و احیاء تعامل انسانی جامعه ایرانی که در راستای هدفی والاتر که ساماندهی به نحوه ساخت مجتمع های مسکونی از منظر کیفی و با نگاهی به پیشینه تاریخی شهر بجستان، باز زنده سازی خاطرات بصری و حسی در مقیاس خانواده و جامعه شهری در چهارچوب نیازهای امروزی طراحی در سطح خرد که در مقیاس یک پروژه مسکونی به ویژگیهای کلی کیفیت محیط در مجتمع های مسکونی و در انتها به واحد مسکونی می پردازد.



مبانی نظری عام طرح:



سایت سبز پروژه پاسخگو انسانگر تقابل سنت با مدرنیسم

بخش اول :

تعریف مسکن :

" مفهوم مسکن، چیزی بیش از یک سرپناه و چیزی بیش از محافظ انسان و فعالیتهایش از گزند عناصر طبیعی است. پاسخ به این سؤال که نارساییهای این تعریف کدام است و بیش از این چیست، بسیار دشوار است و با توجه به عواملی نظیر وضعیت اقلیمی، مذهب و گروه قومی، مبلغی از درآمد که باید به هزینه مسکن اختصاص داده شود و نیز گذشته تاریخی فرد در رابطه با مسکن و تمایلات و بینشهای فردی او، تغییر می کند."



سکونت و سکونتگاه :

" واژه سکونت؛ مفهوم گسترده تری از مسکن دارد و منظور آن، مجموعه ای از فعالیتهای زیستی خانوار، فعالیتهای فردی- جمعی از یک سو و فعالیتهای اجتماعی- اقتصادی را از سوی دیگر در بر می گیرد."

" مفهوم سکونتگاه، در برابر مسکن، محلی است که تمامی خدمات و تسهیلات ضروری برای بهزیستی خانواده را فراهم می سازد. مانند بهداشت، آموزش، فرهنگ، روابط اجتماعی بدون توجه به اهمیت و میزان انجام این خدمات."

اهداف کلی اجتماعی مسکن :

" مسائلی که در چهاچوب اهداف کلی اجتماعی مسکن قرار می گیرند، یعنی بررسی مسائل مربوط به سرپناه، زندگی خانواده، ثبات اقتصادی، مشارکت خانواده در زندگی اجتماعی و دسترسی به تسهیلات عمومی عوامل مؤثر در نیاز به مسکن را شکل می دهند و در شناخت آنها می توان وضعیت موجود مسکن از دیدگاه اجتماعی را در کشور سنجید. ابعاد نیاز به مسکن، دو جنبه کمی و کیفی می یابد:

بعد کمی؛ شناخت مسائل را در بر می گیرد که به فقدان سرپناه و یا سرپناهی مربوط است که خارج از تعریف مسکن حداقل قرار دارند، ولی از ایمنی نسبی ساخت برخور دارند و میزان دسترسی به آن مورد توجه قرار

می گیرد. به عبارت دیگر درجه پاسخگویی به نیاز بدون در نظر گرفتن کیفیت آن مورد نظر است. در کتاب "مسکن حداقل" در صفحه 29، از مسکن حداقل چنین یاد می شود:

"مسکن حداقل در عین حال که بر رعایت استانداردها و معیارهای اصلی و اساسی متکی است، حد نیاز اساسی و زیستی سکونت و کیفیت فضایی را در نظر دارد و با ابعاد اقتصادی و اجتماعی مسکن و ویژگیهای اجتماعی و توان مالی خانوار نیز تطابق دارد و در نهایت طرح مسکن حداقل می تواند الگوی فضایی سکونت را در شرایط اجتماعی و اقتصادی جامعه ما ارائه دهد."

اما در عمل ساختمانهایی که با عنوان مسکن حداقل برای قشر کم درآمد و متوسط پایین جامعه ساخته شد، در بسیاری از موارد ویژگیهای ذکر شده در تعریف را ندارند و تنها به اصول کلی فیزیکی- اقتصادی محدود شده اند.

بعد کیفی ؛ در این بحث مسائلی طرح می شوند که به بی مسکنی، بد مسکنی، تنگ مسکنی و ... مربوط می شوند. یعنی در این بخش، نوع و شکل نیاز مطرح می شود.

اهداف مسکن:

در طرح سیاستهای مسکن، برخورد و برداشت کشورهای جهان سوم در این زمینه اهمیت ویژه ای دارد. بطور کلی این اهداف را می توان به شرح ذیل جمع بندی کرد.

هدفهای کمی: این دسته هدفها به کمیت و شمار واحدهای مسکونی مورد نیاز که باید در دوره ای ساخته شود تأکید دارد. توزیع و پوشش این هدف و اینکه چه گروههای اجتماعی را در بر می گیرد از اهمیت زیادی برخوردار است. هدفهای کیفی: بهبود کیفیت موجود مسکن بویژه کنترل کیفیت آن در جهت بهتر شدن، جای خاصی در سیاستها دارد. هدفهای اصلاح و بهبود خدمات اجتماعی: با گسترش شهرها و لزوم ایجاد مجتمعهای بزرگ مسکونی، ضرورت پیش بینی خدمات آموزشی و بهداشتی و دیگر مراکز خدماتی ابعاد تازه تری می یابد. هدفهای زیربنایی: پیش بینی تأسیسات اولیه مانند منابع آب و فاضلاب و سیستم های حمل و نقل که امروزه در اکثر کشورها مورد توجه قرار گرفته است.



مشکل مسکن :

"مشکل مسکن را باید در ساختار اقتصادی و نابرابریهای اجتماعی هر جامعه جستجو کرد. حل مسأله مسکن بویژه در جوامع در حال رشد که دچار نوسانهای شدید اقتصادی و ناپایداری اجتماعی بیشتر هستند با دشواریهای بیشماری مواجه است و تلاشهای سه دهه اخیر در این زمینه همگی با موفقیت همراه نبوده است. در برنامه ریزی مسکن نیز مفاهیم جدید مانند همیاری، خودیاری، "فعالیتهای جمعی و ارتقاء تدریجی کیفیت سکونت" زمینه های بهبود وضعیت مسکن را از طریق طرح مسکن حداقل، هموارتر ساخته است. این مفاهیم در حال حاضر در بسیاری از کشورها اجزاء اصلی سیاست تأمین مسکن حداقل را تشکیل می دهند." ولی هنوز تا رسیدن به معیارهای مطلوب فاصله زیادی وجود دارد و علیرغم توجه به این مسائل در سیاستهای کلی در هنگام عمل و اجرای سیاستها بسیاری از این موارد به نفع امور دیگر که عمدتاً اقتصای اند نادیده گرفته می شوند و از آنها صرف نظر می گردد که نتیجه آن مجموعه های مسکونی زیادی است که در سطح شهر بصورت گسترده اجرا شده است.

در شرایطی که "در سطح جهانی، میلیونها خانواره شهری در کشورهای جهان سوم، هنوز از نیازهای اوایه سکونتی مانند آب سالم، سرویس بهداشتی، روشنایی و سیستم گردآوری زباله برخوردار نبوده و از حداقل استانداردهای سکونتی محروم هستند و با درآمد کم، در بدترین شرایط زیست می کنند." شاید صحبت از "کیفیت زندگی" و"تأکید بر روحیه جمعی" چندان ضروری به نظر نرسد، اما مسأله ای است که در تجربه های گذشته ساخت مسکن انبوه، بصورتی بسیار جدی و محسوس اهمیت خود را نشان داده است.



اهمیت مسکن در زندگی انسان:

نیازهای اساسی مادی انسان را به سه دسته تقسیم کرده اند: نیازهای زیستی، نیازهای اقتصادی و نیازهای اجتماعی. مسکن در برآورده کردن هر کدام از این نیازها نقش ویژه دارد که به اختصار اشاره می شود:

سرپناه:

مسکن مانند غذا یک نیاز اساسی و زیستی است و حق اجتماعی هر فرد و خانواده است. در اصل سی و یک قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران دسترسی به مسکن مناسب حق هر خانواده ایرانی محسوب شده است، سرپناه مناسبی که بتواند انسان را در برابر شرایط جوی مصون نگهداشته، به ساکنان آرامش، سلامت و شادابی عرضه کند.

از نظر اقتصادی:

در گذشته مسکن یک دارایی فردی و از نظر اقتصادی غیر تولیدی تلقی

می شد. امروزه به عنوان نوعی سرمایه گذاری و افزایش درآمد است و دارای مفهوم اقتصادی است. در حقیقت بهترین، پرسودترین، سریعترین و مطمئن ترین حوزه سرمایه گذاری بخش خصوصی، سرمایه گذاری در حوزه زمین و مسکن است. مسکن در ثبات اقتصادی و بهزیستن خانواده نقش اساسی دارد. زیرا فقر و عدم تأمین اقتصادی از عوامل عمده بی ثباتی اجتماعی است. همچنین مسکن علاوه بر تأمین یکی از نیازهای اولیه زندگی است. یعنی "سرپناه" به عنوان یک پس انداز است.



از نظر اجتماعی :

کارکرد اصلی مسکن علاوه بر نقش آن به عنوان سرپناه فراهم آوردن شرایط مطلوب برای خانواده به منظور تحقق فعالیتهای خانوادگی است. یکی از پیامدهای مثبت این امر ثبات و همبستگی این خانواده است.

مسکن بر مشارکت خانواده در اجتماع بزرگتر نیز مؤثر است خصوصاً این تأثیر در میان خانواده های فقیر شهری که به وابستگی های همسایگی پایبندترند بیشتر دیده می شود. خانه نزدیک ترین فضای مرتبط با انسان است و انسان اولیه تجارب رابطه خود با دیگران را در آن می آزماید و در واقع پیش زمینه ای برای ورود به اجتماع بزرگتر است. عدم دسترسی به مسکن مناسب با افزایش میزان بزهکاری، طلاق و از هم گسیختگی اجتماعی ارتباط زیاد دارد و یک عامل بازدارنده در رشد و اعتلای اجتماعی- فرهنگی و روانی محسوب می شود. نداشتن مسکن همچنین باعث پیدایش پدیده های ناهنجار اجتماعی دیگری از قبیل خیابان خوابی، زاغه نشینی و معضلات حادتری مانند تکدی گری می شود.



از نظر ایجاد شغل:

احداث مسکن بخش قابل ملاحظه ای از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص داده، و برای گروه کثیری از مردم ایجاد اشتغال می کند. همچنین داشتن یک مسکن مناسب بر مسائلی از قبیل بهره وری و کارایی اثر مستقیم دارد و تازه واردان به شهر و کارگران ساده را مشغول می کند و بنابراین به طور مؤثر با افزایش میزان اشتغال و درآمد به توسعه اقتصادی و سیاسی کمک می کند.

برخی از ضوابط خانه سازی:

در خانه سازی یکی از مهمترین پارامترهایی که بیش از هر چیز مطرح است مبحث هزینه می باشد. خانه سازی معمولاً به دلیل اینکه با سرمایه گذاری شخصی و محدود مواجه است، مسئله در نظر گرفتن هزینه و سعی در اینکه با هزینه حداقل، حداکثر نتیجه را بگیرند بیش از ساخت و ساز در مورد عملکردهای دیگر است.

در خانه سازی شخصی چه بسا می بینیم که به علت کمبود هزینه از بسیاری از موارد لازم چشم پوشی می شود، تا منظور اصلی یعنی تأمین خانه برآورده شود. با در نظر گرفتن چنین چیزی اگر رهنمودها و راهنمایی های طراحی و به اصطلاح ضوابط و مقرراتی از سوی متخصصان معمار تهیه شود، کمک بزرگی برای راندمان هر چه بیشتر خانه سازی خواهد بود. به عنوان مثال بحث تأسیسات و تجهیزات ثابت در خانه یکی از اقلام عمده هزینه خانه سازی را تشکیل می دهد.

اگر این تجهیزات بد انتخاب شود یا بد نصب شود و مبلمان آن طراحی صحیحی نداشته باشد، در واقع هزینه زیادی هدر رفته است. آشپزخانه و سرویسهای بهداشتی کمک بسیاری خواهد بود، برای جلوگیری از اشتباهات متداولی که افراد ناآگاه در مورد مبلمان و جایگذاری این وسایل انجام

می دهند.

1) ضوابط مربوط به تجهیزات آشپزخانه:

موقعیت آشپزخانه در سمت شمال شرق یا شمال غرب خانه، با دید مناسب به فضای سبز و محل بازی کودکان و کنار بالکن مناسب است. ارتباط خوب آشپزخانه با سرسرا، اتاق غذاخوری و دیگر فضاها لازم بوده و آشپزخانه باید با حمام، توالت و محل ظرفشویی و دیگر محلهای دارای سرویس آب و گاز باید مجتمع باشد. بعلاوه آشپزخانه باید دارای کفشور بوده و امکان شستشوی آن نیز وجود داشته باشد.

در خانه های بزرگ این قسمت به واسطه سر وصدا و کارهای مختلف، آشپزخانه را در فضای جداگانه قرار می دهند و وظیفه آشپزخانه را در قسمتهای مختلف مثل اتاق مفید، محوطه خوراک پزی، ظرف شویی، محل آماده کردن و غیره پخش می کند.

2) ضوابط مربوط به سرویسهای بهداشتی با توجه به آداب و رسوم خانواده های ایرانی:

بهترین جهت گیری حمام برای استفاده از روشنایی روز، جنوب غربی به شمال شرقی است. برای سهولت در لوله کشی آن باید با سرویسهای دیگر قسمتها، وابسته باشد. مثلاً سرویس در طبقات روی هم و در یک طبقه نیز فضاهایی مثل حمام، توالت، آشپزخانه و ... به هم چسبیده باشند، که انتشار صدا از لوله ها را به حداقل می رساند. برای آسایش باید نزدیک اتاقهای خواب باشد.

اندازه و وسایل حمامها بستگی به استفاده از آن دارد. دوش برای کودکان، افراد مجرد و افراد جوان در خانه های کوچک کافی می باشد. برای افراد مسن نیز وانهای نیمه یا مشابه آن مناسب است. اما

خانه های بزرگتر باید دارای وان با دوش، دستشویی و بیده باشند.

در طراحی باید یک دستشویی در حمام در نظر گرفت و یک توالت جداگانه نیز نزدیک رسرای ورودی تعبیه کرد. بهترین نوع تجهیزات برای سرویسهای بهداشتی با توجه به فرهنگ شستشوی استفاده کنندگان تعیین می شود یکی از تجهیزاتی است که جزو لوازم اصلی حمام شمرده می شود ولی در عمل در خانواده های ایرانی بلا استفاده است، وان می باشد. وان وسیله است که با نحوه شستشوی افراد.

حمام باید ضد آب بوده و کاشی و سرامیک روی لایه ضد رطوبت یا لاستیک بدون درز حداقل تا کمر دیوار باشد.

3) ضوابط مربوط به تأسیسات برقی:

ضوابطی برای محل قرارگیری کلید و پریز و فضاهای مختلف خانه با توجه به مسائل و به حداقل رساندن پرت فضایی با طراحی درست محل قرارگیری کلید و پریز. بهترین محل قرارگیری کلید و پریز کنار در و چهار چوب در و پنجره می باشد که باعث ایجاد محدودیت در نحوه چیدن مبلمان نشود.

4) ضوابط مربوط به گرمایش و سرمایش:

سیستمهای گرمایش و سرمایش انواع و اقسام گوناگون دارد که صحبت راجع به تک تک آنها در این مجال نمی گنجد. سیستم انتخابی برای این مجموعه سیستم فن کویل می باشد، که برای سرمایش و گرمایش نیاز به یک نوع دستگاه باشد. به منظور هر چه بیشتر اختصاصی بودن این سیستم برای ساکنان هر خانه تأسیسات سرمایش و گرمایش برای هر ساختمان جداست.

5) ضوابط ساخت و ساز با هدف به حداقل رساندن پرت حرارتی در ساختمان:

راههای اصلی اتلاف حرارتی به ترتیب اهمیت عبارتند از: دیوارها بام کف پنجه ها و از طریق نفوذ هوا به داخل برای به حداقل رساندن پرت حرارتی در ساختمان موارد زیر توصیه می شود:

استفاده از بلوک سفالی مجوف یا استفاده از مصالحی چون سیپورکس و نظایر آن که دارای جنس متخلخل می باشد، برای کاهش اتلاف از طریق دیوار. استفاده از تیرچه بلوک و بلوک سفالی مجوف در سقف. در پنجره استفاده از شیشه دو جداره و کنترل کامل درزبندی. جلوگیری کامل از نفوذ هوا به داخل. در طراحی ساختمان با گذاشتن فضایی به عنوان فیلتر قبل از ورودی ساختمان از اتلاف حرارت ساختمان می توان جلوگیری کرد. درختکاری و محوطه سازی باید به عنوان منحرف کننده قسمتی از باد به کار گرفته شود. و برای انسان سایه ایجاد کند. اما در محوطه جنوبی به منظور ایجاد اطمینان برای دسترسی به نور از طریق پنجره های جنوبی فضای زندگی انسان به هنگام زمستان باید دقت لازم به کار رود.



عوامل کلی مؤثر بر مطلوبیت مسکن:

از نقطه نظر فرهنگی: این مسئله همین طور که اشاره شد یکی از مهمترین مسائل در طراحی خانه های مسکونی می باشد. خانه ای که در تقسیم بندی فضایی آن عامل فرهنگ و نحوه زیست مردم رعایت نشده باشد، به هیچ عنوان خانه مطلوبی برای ساکنان آن نیست. و چه بسا در این گونه موارد ساکنین خانه بعد از مدتی مطابق میل خود تغییراتی در پلان داخلی خانه انجام می دهند.

روی همین اصل معمار باید کاملاً روی فرهنگ و نحوه زیست و آداب و رسوم افراد شناخت پیدا کند و شناخت هر چه بیشتر آن باعث مطلوبیت خانه برای ساکنین خواهد بود. به عنوان مثال داشتن فضاهای مجزا برای جنسهای مختلف و سنین متفاوت، ایجاد عرصه های عمومی و خصوصی در خانه از عوامل ایجاد مطلوبیت در خانه می باشد.

از نظر اقلیم: هر مسکن برای زندگی نرمال باید از نظر شرایط زیستی مناسب باشد. توجه به وضع اقلیم یکی از موارد لازم در این مورد است. مطابقت با اقلیم محل و مقابله صحیح در مقابل عوامل جوی نامناسب محلی در ایجاد شرایط مطلوب در خانه بسیار مؤثر است. ساخته شدن خانه ها با فواصل معقول برای ایجاد کوران هوای بین ساختمانهای مسکونی یا انتخاب سطح پنجره مناسب با وضع اقلیمی، روشنایی و آفتابگیری کافی برای تک تک فضاهای خانه، از مثال هایی است که در این باره می توان زد. از نظر آسایش: از عوامل بوجود آورنده آسایش می توان به موارد اشاره نمود:

به وجود آوردن فضای سبز. ایجاد فضاهای جداگانه و محفوظ بدون خطر برای بازی بچه ها. دور بودن از راهها و خیابانهای پرترافیک، فرودگاه، کارخانه و هر منبع تولید سر و صدا و بوهای ناراحت کننده. کنترل سر و صدا: طراحی ساختمان می تواند به نحوی باشد تا عملکردهای پر سر و صدا در محلهای پر صدا قرار گیرد. و توجه دقیق به جزئیات آکوستیکی چهارچوبها و دیوارها و سطوح نیز به میزان زیادی کاهش صدا را موجب می شود. برآمدگی زمین، موانع پوشیده با مصالح بنایی و یا دیوارهای حجیم و غیر قابل نفوذ در مقابل امواج صدا بهترین محافظ را ایجاد می کند. طرح معماری می تواند طوری باشد که با جهت دادن به امواج صوت ورود صدا را محدود نماید. این خاصیت می تواند با شکل دادن به دیوارها، شیب ها و مقاطع ساختمان ایجاد شود.

از نظر امنیت: احساس امنیت یک نیاز غریزی در انسان است که در آن نیاز به کنترل محیط انسان به وجود می آورد که یکی از اهداف طراحی را تشکیل می دهد. کنترل محیط به دو صورت به صورت نرده، حصار، قفل و زنگ خطر و غیره و کتنرلهای انسانی به صورت نگهبانی و افراد ساکن محلی و نظایر آن می باشد. از نظر زیبایی: در اینجا بد نیست که بحث راجع به نقش معمار در جوابگویی به نیاز مردم بپردازیم. معمار، طراح و کالبد ساز فضای سکونتی مردم است. ولی آیا این معمار است که باید با نظر خودش به فضا سازی بر حسب فلسفه و هنر و زیبایی شناسی خودش بپردازد، یا معمار باید بر حسب خواسته های مردم و سلیقه آنها طراحی کند. آیا هنر معمار مورد پسند افراد عادی به طور قطع قرار خواهد گرفت؟ در چه صورتی این هنر مطلوب و مورد قبول افراد استفاده کننده آن خواهد بود؟ این قضیه کاملاً روشن و واضح است که معمار و هنرش در صورتی قابل پسند خواهد بود که در جهت خواسته و سلیقه و درک افراد استفاده کننده باشد. شاید در مورد معماری های دیگر از قبیل مجموعه های فرهنگی و بناهای منومانتال این قضیه زیاد صادق نباشد؛ و در آن بناها هنر و سلیقه شخصی معمار باید به نمایش گذاشته شود. ولی این کار در مورد مجموعه های مسکونی پذیرفته نیست، و این معمار است که فضای مورد نیاز افراد را با مهارت به وجود می آورد، نه اینکه فضای خاص خودش را بر آنها تحمیل کند. بنابراین معمار با ایجاد یک کمپوزیسیون زیبا و دلپسند و ساده با توجه به فرهنگ و سلیقه مردم نه با استفاده از سبک های شخصی و طراحی یک محیط طبیعی و آزاد در رابطه با حفظ محیط طبیعی زمین و ایجاد فضای سبز مناسب با اقلیم محل می تواند به مطلوبیت مسکن از نظر زیبایی بیفزاید.

پرداخت و دانلود

مشخصات فروشنده

نام و نام خانوادگی : مجتبی خادم پیر

شماره تماس : [phone]

ایمیل :[e-mail]

سایت :payfile.org

مشخصات فایل

فرمت : doc

تعداد صفحات : 85

قیمت : برای مشاهده قیمت کلیک کنید

حجم فایل : 3755 کیلوبایت

برای خرید و دانلود فایل و گزارش خرابی از لینک های روبرو اقدام کنید...

پرداخت و دانلودگزارش خرابی و شکایت از فایل

پایان نامه بررسی مجتمع تجاری آرمان در 85 صفحه ورد قابل ویرایش

بررسی مجتمع تجاری آرمان - پایان نامه بررسی مجتمع تجاری آرمان در 85 صفحه ورد قابل ویرایش

---

پایان نامه بررسی مجتمع تجاری آرمان در 85 صفحه ورد قابل ویرایش

عنوان پروژه : مجتمع تجاری آرمان

هدف:

علاقه و انگیزه

موضوع تجاری با توجه به قدرت بی بدیل اقتصاد در عصر ما موضوعی ویژه در طراحی معماری به حساب می آید. در عصری که توجه به هر مسئله به میزان صرفه و بازده اقتصادی آن می باشد پیداست که امکان پرداختن به نگاه های خاص در معماری مجموعه های تجاری تقویت می گردد به همین دلیل انتخاب یک مجموعه تجاری برای طراحی معماری خود به خود جذاب تر از موضوعات دیگر می باشد.

قابلیت اجرا و توجیه اقتصادی

هر مجموعه تجاری که نیازهای ضروری زندگی بشر را عرضه کند خود به خود بخشی از توجیه اقتصادی است .برای افزایش موفقیت اقتصادی یک مجموعه باید عواملی از قبیل شدت نیاز جامعه

.فاصله سایت تا مجموعه های مشابه ونحوه دسترسی افراد به مجموعه توجه نمود .

قابلیت اجرا از دو جنبه قابل بررسی است اول استان اجرای پروژهبا توجه به تکنولوژی بومی وشرایط جامعه .دوم سازگاری طرح و ساختار اجرایی آن بافدرت وموفقیت پروژه که هر دو درمرحله طراحی مورد توجه قرارخواهد گرفت.

چکیده :

هدف از طراحی مجموعه‌های تجاری ایجاد محیطی خوشایند برای خرید کالا؛ دریافت خدمات و ارتباط انسانها با یکدیگر است. برای رسیدن به این هدف ابتدا نگاهی گذرا به تاریخچه تجارت و ایران و تاریخچه ایجاد مجموعه‌های تجاری و اجتماعی در ایران ومشهد داریم و سیر تکامل و ویژگیهای این مجموعه‌ها را مورد بررسی قرار میدهیم. برای شناخت بیشتر نمونه‌های مشابهی را در نقاط مختلف جهان مورد بررسی قرار داده‌ایم. مطالعه شهر مشهد برای مکاتباتی صحیح مجموعه و رسیدن به هدف ابتدایی طراحی مجموعه (ایجاد محیطی خوشایند برای خرید کالا؛ دریافت خدمات و ارتباط انسانها با یکدیگر) الزامی بوده است. به کمک تحلیلهایی که از جهات مختلف بر روی سایت انجام شده؛ نحوه قرارگیری ساختمان در سایت؛ نحوه جهت‌گیری آن؛ امتدادهای موثر بر ساختمان؛ ورودیهای آن و ... استخراج شده است. از آنجایی که سعی شده که ساختمان بیشترین هماهنگی را با محیط وتلفیقی ازمعماری مدرن وسنتی داشته باشد؛ آنالیز سایت مهمترین ابزارهای طراحی را در اختیار ما گذاشته است. برنامه‌ریزی کالبدی نیز فضاهای مورد نیاز و میزان آنها را مشخص خواهد کرد. بدیهی است که در روند طراحی؛ توجه خاص به ملاحظات دید و منظر و طراحی احجام بر اساس ویژگیهای سایت برای رسیدن به بهترین دیدها و مناسبترین احجام الزامی بوده است.

مقدمه

سیری در نظریه‌های تجارت:

تجارت پدیده‌ای است فریبنده و خطرساز که وارد شدن در آن نیاز به آگاهی دارد چه در غیر آن صورت نتیجه آن شریک شدن در نارواییهای بسیار در طول تاریخ است، زیرا کمتر پدید ه‌ای به اندازۀ تجارت مورد اتهام قرار گرفته است. آیا سخن را این طور آغاز می‌کنیم که دهنها را آشوب سازیم و چرا سرآغاز کار را بر صفحه‌های درخشانی که رسالت تاریخی تجارت بر آن نگاشته‌اند قرار نمی‌دهیم. خیر این طور نیست بلکه تنها دلیل آن ـ ضمن اینکه به نقش سازنده تجارت در تسهیل زندگی انسان و انتقال ترقیات بشری اعتقاد داریم ـ آلودگی تجارت جهانی بالکه تنگی چون تجارت برده از آفریقا و آسیا به زمین‌های راقیه استعمار ملتهای عقب‌مانده از کاروان تمدن ـ توسط پیشتاز تمدن صنعتی نظیر انگلیس و فرانسه و ایتالیا و آلمان و بلژیک و ژاپن بوده است که بعد از جنگ جهانی دوم به صورت استعمار نو بروز کرده است.

از نیمه هزاره دوم میلادی تا عصر کمال شرکت خود در عصر تجارت به انواع فضیلتها و رذیلتها در غلطیده است. آنجا که توانسته، در همان مواطن اصلی به بهره‌کشی از انسانها پرداخته‌اند. نوع دیگر تجارت که عموماً درصد رفع نیازهای مصرفی بشری بوده و به کالا محدوده می‌شده است نقش موثری در تاریخ بشر داشته و بیشتر سرافراز است تا سرافکنده، که اساسا رفع مشکل بوده و نه واضح مشکل ـ این تجارت، چای، سیلان و ادویه هندوستان را به ایران و بلاد دیگر بوده فیروزه و پارچه‌های گرانبهای ایران را زینت بخش اندام خوزستان در اقصی نقاط جهان کرده است چرا که فیروزه ایران در سرزمین دیگر یافت ناشدنی بود و پارچه‌های گرانبهای زری وترمه را ملتها خریدار نمی‌توانستند بخرند.

دلیل عمده این تجارت محدوده بودند اینکه در جائی نیاز و مصرف وجود داشته و تولید نبود و یا احیاناً اگر بود خیلی کم بود ـ و در جای دیگر بلعکس تولید بیش از بازار مصرف بود.

تجارت تا قبل از انقلاب صنعتی، به رغم توسعه بسیاری که در عصر رنسانس و به ویژه پس از رواج کشتی بخار پیدا کرد.

انقلاب صنعتی افق تازه‌ای در تقسیم کار و تخصص به وجود آورد به طوری که مبادرت تجاری در چارچوب تولید از یک نقطه جغرافیایی به منظور جبران کمبود مصرف در نقطه جغرافیایی دیگر محدود نماید. در منطق صنعتی، تجاری تقسیم کار بود و اینکه اگر کسی بهتر تولید می‌ کند بیشتر تولید کند تا نیاز ما را هم برطرف و ما هم صنعتی روی آوریم که در آن بهتر از آنها توانیم بود، و دیگر تجارت موکول نشد به اینکه ایران معدن فیروزه دارد، دیگران ندارند.

در گذشته تجارت محدود اما در عین حال لازم بود. رخنه‌ای به هوا و جهانی دیگر و ارتباط با انسانهایی دیگر بود. نشان از بی‌پایانی جهان خلقت داشت، به علاوه، تجارت وسیله‌ای برای مبادله فرهنگی و غنای تولیدات معنوی نیز بوده و در قافله تجارت بودند کسانی که شعر و فلسله ایران را به هندوستان، چین و یونان و سرزمینهای دیگر ببرند و حکمت و معماری آنان را به ایران بیاورند.



نیاز به مجموعه‌های تجاری

از دوران انقلاب صنعتی به بعد تجارت همواره اهمیت روزافزونی یافته و بر نقش آن در توسعه و رشد اقتصادی افزوده شده است. تجارت داخلی باعث گسترش در تقسیم کار داخلی کشورهای صنعتی شد که به سرعت آن کشورها از به یکدیگر وابسته نمود و پیشاهنگان انقلاب صنعتی را به این فکر واداشت که ادامه تکامل صنعتی و ادامه تقسیم کار و افزایش بهره‌وری تولید بدون توسل به تجارت بین‌المللی صرفنظر از توجیهی که بنا به پراکنده بودن منابع طبیعی و متفاوت بودن درجه تراکم عوامل تولید در مناطق مختلف جغرافیایی و بالاخره الزام به پاسخگویی به نیازهای حیاتی و ضروری مردم کشورها داشت به نیاز مبرم برای ادامه پیشرفت و تکامل صنعتی تبدیل شد. تحویل صنعتی مرزهای ملی را پشت سر نهاده برای بقا و تعالی خود تقسیم بین‌المللی کار را وجهه همت خود ساخته تا جایی که امروزه برای تولید یک فرآورده صنعتی ـ برخی اوقات ـ همکاری واحدهای مختلف تولید در کشورهای متفاوت لازم است که هر یک بنا به جایگاه خود در تقسیم بین‌المللی کار مرحله‌ای تولید آن فرآورده‌ها و یا تولید قسمتی از آن را به عهده گرفته‌اند در کشورهای رو به توسعه نیز تجارت ایفا کرده است. این نقش که گاهی مخرب و گاه سازنده است عمدتاً از غارت استعمارگرانه، منابع و عوامل تولید آغاز می‌شود و به نقش جدی تجارت بین المللی در توسعه اقتصادی و بویژه صنعتی این کشورها خاتمه می‌یابد. هر چند که این خاتمه‌ای نیست و خود آغاز راهی به پایان است. حالا اینجا این سوال مطرح می‌شود که باید امکان مناسبی برای انجام این امر مهم در نظر گرفت.

با رشد و توسعه شهرها نداشتن زمان کافی برای رسیدگی به امور یکی از معضلات بزرگ اجتماعی است که گردآوری مجموعه‌هایی اعم از تجاری در یک بستر می‌تواند به حل این مسئله کمک کند.

هدف نهایی ما در ارائه این مجموعه، طراحی مجموعه تجاری، واقع در شهر کرمان می‌باشد و برای نیل به این مقصود علاوه بر مطالعه در مورد فلسفه و علل بنیادی چنین مجموعه‌هایی در کشور به شناخت منطقه و عوامل موثر در طراحی پرداخت.

یکی از امور روزمره در زندگی خانواده‌ها در سراسر جهان خرید پایاپای یا نقدی کالا و خدمات بوده و هست.

روشهای خرید و عادات مربوطه به آن مختلف گاهی متضاد می‌باشد، بسته به اینکه خریدار چه کسی و یا محل خرید کجاست. لیکن علی‌رغم اختلاف ظاهری، در مقایسه محوطه خارجی شنبه بازارهای سرزمین اکوادور و یا بازارهای سوراخ در دیوار بیت المقدس تا مراکز خرید معاصر مدرن و متعددی که در امریکای شمالی و دیگر نقاط جهان می‌بینیم، خواسته اصلی در تمام آن‌ها ایجاد محیطی خوشایند برای خرید کالا و دریافت خدمات و نیز برآورد یک نیاز اجتماعی است.

انسان در جستجوی ارتباط با دیگران است. در بازارهای ابتدایی که برای رسیدن به آن مردم غالباً برای عرضه کالاهای خود از مناطق دور افتاده کیلومترها راه می‌پیمودند، شاید جنبه اجتماعی مهمترین قسمت از تجزیه شخص در بازار می‌برد. در اینجا بازار به صورت جشنواره‌ای درآمده و نقش تجمع و تفریح آخر هفته را بازی می‌کرد. این جنبه اجتماعی و مهم بازار تدریجاً بر اثر روشهای روستایی به پیچیدگی و تجربه مختص زندگی شهری نقش خود را از دست داد. در شهرهای بزرگ، مراکز تجاری در مناطق مرکزی به وجود آمد. اینها در زندگی، تاسیسات تجاری و فراغت قرار گرفته، دینامیک روشهای زندگی شهری را تشکیل می‌دادند.



سیر تکاملی مجموعه‌های تجاری :

در ابتدا بازار مکانی بسیار ساده بوده است. و بنابر احتیاجات زمان خود تغییر و تحول پیدا کرده است. همانطور که گفتیم بازار همیشه تابع زمان بوده است. قرنها پیش زمانی که سیستم تولید فقط سیستم کشاورزی بود، شکل بازار هم بسیار ساده و بسیار ارگانیک، در هر نقطه‌ای که احتیاج به وجود آمده است، پیدا شده است.

با توجه به پلان شهرهای قدیمی می‌شویم که بازار معمولاً در نقاطی به وجود آمده که در ارتباط با تولید کنندگان و مصرف کنندگان بوده است.

بازارها معمولاً در نزدیکی قصر حکان و در رابطه با محیط خارج بو جود می‌آمدند و بعدها طبقات عادی به دوراین مرکز قدرت سیاسی ـ اقتصادی کشیده شده و شهرها به وجود آمدند.

بازارها چون یکی از مهمترین مکانهای اجتماعی می‌باشند در پلان شهری همیشه حالت مرکزیت داشتند، تا به سهولت در دسترس عموم قرار گیرند.

همانطور که می‌دانیم، بازار خود پدیده‌ی شهری و در عین حال عاملی است برای پیدایش شهرنشینی رابطه شکل و فرم و فضای بازار با مسائل اجتماعی و صنعتی ناگسستنی است که پس از هر فرم تکنیکی و اجتماعی، فرم بازار تغییر کرده و فضاها عوض می‌شوند. چنانچه می‌بینیم ، بازارهای قدیمی امروز رونق خود را از دست داده و در عوض فروشگاهها و مغازه‌های لوکس آهسته و آهسته جانشین آنها می‌گردد.

بازار همیشه به عنوان قلب اقتصادی هر شهر، مهمترین مکان را در امور تجاری و اقتصادی شهر بوده و فعالیت اشتغال داشته و ادارۀ امور شهری را در دست گرفته است.

زوایا و دیدهای بازار در نمای کلی شهر همیشه به طور بارزی مشخص کننده این قلب اقتصادی شهر بوده است. بازارهای قدیمی نمونه‌های بسیار جالبی چون بازار کرمان برای ادای این مطلب می‌باشند.

بستگی به امور تجاری با سایر امور اجتماعی طوری است که یک بازار مجموعه‌ای است اجتماعی و دارای تمام المانهای اجتماعی عصر خود می‌باشد.

به طور مثال می‌بینیم در بازارهای سرپوشیده قدیم، مسجد ، مدرسه، حمام و سایر المانهای اجتماعی قرار گرفته است. زیرا تمام المانهای مورد نیاز اهالی بازار و مراجعه کنندگان بوده است.

بازارهای معمولاً علاوه بر فعالیت اقتصادی مکانی برای فعالیتهای فرهنگی و سیاسی و مذهبی بوده است زیرا برخورد در این فضاها بسیار شدید و روابط بسیار خوب بوده است.

بدین ترتیب بازار با گسترش شهر، گسترش سیاست و تمام ضروریات زندگی جمعی شهری را در داخل خود می‌پذیرفت و به عنوان عامل مهم زندگی شهری در‌می‌آمد.

هسته مرکزی شهر در طول زمان حرکت می‌ کند و مسیر توسعه شهر یا محتوای خطی بازار می‌سازد.



بررسی بازارهای ایران ـ تکامل بازار :

بازار که به عنوان متشکل کننده تمام عناصر شهری می‌بود، در طول زمان توسعه و گسترش یافته، فرم پذیرفته و خود را با زیربنای تولیدی جامعه منطبق می‌نمود و در خدمت آن قرار می‌گرفت، با پیگیری این روند تکاملی به فرم امروز این بازار می‌رسید که در ارتباط با مسائل مطرح شده در زمان حاضر قرار می‌گیرد و تغییر می‌یابد.



بررسی مجموعه‌های تجاری گذشته از نظر شهرسازی

یکی از مهمترین جنبه‌های بازار موقعیت و اهمیت شهری آن است و در اکثر شهرهای ایران می‌توان از آن به عنوان قلب شهر و یا به طور کلی بافت اصلی شهری نام برد. مخصوصاً در شهرهایی که در گذشته در مسیر شاهراه کاروانها قرار داشته‌اند. (جادۀ ابریشم)، اهمیت آن بسیار بارزتر و نمایان‌تر است.

تقریباً تمام شهرها در اطراف کانالهای بازار قرار داشته و در بعضی موارد با عبور از چند گذر تا حدودی میتوان از محوطه بازار دور شد و به محلات اعیان نشین و باغهای شهر رسید و گرنه تمام مساجد بزرگ شهر مثل مسجد جامع و بقایای بزرگ و آب انبارهای اصلی شهر همگی در پیچ و خم کانالهای بازار قرار دارد. این گونه شهرها به مجرد اینکه تا حدودی از جنبه اقتصادی دچار وقفه شدند حالت سکوت عمیق و مرگباری به خود گرفته و بتدریج تمام سکنه خود را از دست داده و به صورت مخروبه‌ای درآمده‌اند، مثل شهرهایی که در مسیر جاده ابریشم قرار داشته و امروز حتی به ندرت نامی از آن‌ها برده می‌شود. از نظر شهرسازی بازار مجموعه‌ای از مغازه‌ است را می‌توان بدین ترتیب توجیه کرد که هر مغازه یک سلول است و مجموعه آنها یعنی بازار، تشکیل بافت را می‌دهد و این بافت اصلی شهر است که بافتهای دیگر شهری لقب به آن اهمیت کمتری داشته و اکثراً منشعب از آن می‌باشند.

این بافت اصلی شهر در پیچ و خمهای خود سکنه کارگر، دکاندار و یا اصولاً طبقه دو یا سه را جا می‌دهد. چون در زمان قدیم شهر دروازه‌ها داشته و یکی از کارهای دروازه‌ها ورود و خروج کالاهای تجارتی بوده است، بازار در نزدیکی یا در مسیر اصلی دروازه قرار داشته و در ضمن به واسطه کار خود، مرکز عبور و مرور اصلی شهر و در نتیجه سر و صدای زیادی داشته است.

معمولاً محلاتی که در نقاط خوش آب و هوا ومرتفع شهر به صورت باغ وجود داشته محل زندگی طبقات ممتاز و حاکمه و رجال بوده است و شاید هنوز نیز بقایای این پدیده تا حدودی در شهرها به چشم می‌خورد.

موقعیت جغرافیایی استان خراسان

استان خراسان وسیع ترین استان کشوراست. و تقریبا در حدود یک پنجم مساحت ایران را تشکیل میدهد. این استان از شمال و شمال شرق به جمهوری ترکمنستان ، از شرق به کشور افغانستان ، از جنوب به استان سیستان و بلوچستان و از غرب و شمال غربی به استان یزد ، اصفهان ، سمنان و گلستان محدود می باشد. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری استان خراسان دارای 23 شهرستان ، 54 شهر ، 24 بخش و 224 دهستان و 7996 آبادی دارای سکنه می باشد. شهرهای استان عبارتند از مشهد ، اسفراین ، ‌بجنورد ، بردسکن ، بیرجند ، ‌تایباد ، تربت جام ،‌ تربت حیدریه ،‌ جاجرم ، چناران ، خواف ، درگز ، سبزوار ، سرخس ، شیروان ، فردوس ، فریمان ، قائن ، قوچان ، کاشمر ، گناباد ، نهبندان ، نیشابور. استان خراسان از نظر موقعیت طبیعی ،‌به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم میگردد که بخش شمالی آن بیشتر کوهستانی می باشد و در دره ها و نواحی پست آن دشت های حاصلخیزی به وجو دآمده است و به دلیل نزولات آسمانی کافی ، شرایط مناسبی برای توسعة کشاورزی و دامداری را بدست آورده است. بخش جنوبی از دشتهای پست وسیع با تپه های کم ارتفاع تشکیل گردیده است بارش کم و در بعضی نواحی بسیار اندک ، سبب فقر پوشش گیاهی و نامساعد بودن خاک برای کشاورزان شده است. بلندترین نقطة استان در کوههای بینالود واقع گردیده است که در نیشابور می باشد. و ارتفاع آن 3211 متر از سطح دریا می باشد.پست ترین نقطه استان نیز در شمال استان در شهر سرخس و در حاشیة مرز ایران و ترکمنستان با ارتفاع 300 متر از سطح دریا واقع گردیده است. مهمترین ارتفاعات استان را کوههای هزار مسجد و کپه داغ در شمال استان و نیز ارتفاعات آلاداغ و بینالود در قسمت جنوب استان تشکیل می دهند این ارتفاعات دنبالة‌ رشته کوه های البرز در شمال ایران می باشند. و به کوههای هندوکش افغانستان وصل میشوند. ارتفاعات فوق در تنوع آب و هوایی و به ویژه بارش های محلی نقش مهمی دارد و سبب ایجاد تفاوتهای اقلیمی و طبیعی ناحیه‌ای در سطح استان خراسان می شوند.

خراسان در عرصة تاریخ



در عرصة‌ تاریخ ، خراسان همواره شاهد ظهور و سقوط و طلوع و غروب قدرتها و حکومتهای مختلف بوده است و فرازو نشیب های فراوانی را به خود دیده است. در این سرزمین پهناور ،‌اقوام و حکومتهای ازبک ، ترک ، تاتار ، عرب ، مغول ، غز ، قجر و قیچاق ، ترکمن و افغان ظهور نموده حکومت کرده و سقوط کرده اند و در طول حکومت خود حوادث فراوانی را بوجود آورده‌اند. جنگهای فراوانی را دیده است و چکاچک شمشیرها و تیغها و سنانهای بسیار دیده است. و در این بین مردم بیگناه بسیاری نیز کشته شده اند. سرزمین خراسان در زمان پهلوی خوراسان تلفظ میشود که به معنی سرزمین خورشید است این نام دراوایل قرون وسطی به تمامی ایالات اسلامی که در سمت مشرق کویر لوت تا کوههای هندوستان قرار گرفته بودند گفته میشود. جغرافیدان های قدیم سرزمین ایران بزرگ را به هشت قسمت تقسیم کرده بودند.که خراسان بزرگترین و آبادترین قسمت آن بوده است. این استان در زمان ساسانیان به وسیلة‌ یک سپهبد اداره میشد که به او پادگوسبان می گفتند. چهارتن مرزبان تحت فرمان وی بودند که هرکدام قسمتی از خراسان قدیم یعنی بادغیس ، بلخ ، سبجستان ، طخارستان ، ماوراء النهر و مروشاهجان ، هرات و یوشنج را اداره میکردند. خراسان در دوران اسلامی به چهار قسمت تقسیم می شد و هر قسمت آن به نام یکی از چهار شهر بزرگ بلخ ، مرو ، نیشابور و هرات تقسیم می‌گشت. در سال 31 هجری قمری اعراب روانة‌خراسان شدند و طخارستان را تصرف کردند در همین زمان ،‌ ساکنین خراسان به دین اسلام گرایش پیدا کردند. از آن تاریخ سرزمین خراسان همواره جایگاه و نقش ویژه ای در جنبش‌های ایرانی و اسلامی داشته است.سرزمین خراسان محل قیام ابومسلم علیه خلفای بنی امیه بود این سرزمین تا سال 205 هجری قمری در تصرف خاندان بنی عباس بود تا اینکه در این سال به دست طاهربن ذوالیمینین سلسلة طاهریان اعلام استقلال نمود و در سال 283 هجری قمری نیز توسط یعقوب لیث صفاری به تصرف درآمد. در سال 287 هجری قمری امیراسماعیل سامانی به تحریک خلیقه عباسی خراسان را به تصرف خود در آورد و عمرولیث را که به جای برادرش یعقوب به حکومت رسیده بود را برکنار نمود سلطان محمود غزنوی سلطان ترک در سال 384 خراسان را به تصرف خود در آورد و این حکومت 45 سال به طول انجامید تا اینکه در سال 429 هجری قمری طغرل اول سلجوقی نیشابود را تصرف کرد و در آنجا به تخت نشست اما این حکومت بیش از یکسال دوام نیاورد زیرا سلطان محمود نیشابور را بازپس گرفت و مردم هم علیه سلجوفیان شورش نمودند. سلطان محمود چندین بار با سلجوقیان جنگید اما سرانجام در آخرین جنگ که بین دوطرف در محل دندانقان واقع در مابین مرو و سرخس درگرفت سلطان محمود شکست خورد و به هرات فرار کرد. ترکهای غزنوی توانستند شکست سختی را به سلطان سنجر سلجوقی وارد کنند. پس از این حادثه خراسان مورد حمله و تاخت و تاز ترکان قرار گرفت شهرهای آباد به علت این حملات به ویران گردید کتاخانه ها و بناهای فراوانی به آتش کشیده شد و بسیاری از دانشمندان و علما در حملات جان خود را از دست دادند. پس از مرگ سلطان سنجر سلجوقی در سال 552 هجری قمری خراسان به تصرف خوارزمشاهیان درآمد. اما با آغاز قرن هفتم هجری قمری و ظهور مغولان خراسان دوباره آبستن حوادث تازه گشت و مغولان مردمان این سرزمین را به خاک و خون کشیدند و حملات وحشیانة آنها استقلال خراسان را از بین برد و خراسان ضمیمة قلمرو ایخانان مغول گشت. در قرن هشتم هجری قمری سربداران پرچم استقلال را در سبزوار به اهتزاز در آوردند و بر علیه مغولان قیام نمودند و این قیام 50 سال ادامه یافت در سال 783 هجری قمری خراسان به تصرف امیر تیمور گورکانی یا همان تیمور لنگ درآمد و شاهرخ پسر تیمور هرات را به پایتختی خود برگزید اما در سال 913 هجری قمری شیبک خان ازبک خراسان را به تصرف خود در آورد شاه اسماعیل صفوی به سوی ازبکها تاخت ولی به نتیجه ای نرسید و شاه اسماعیل در سال 918 از ازبکها شکست خورد پس از این پیروزی ازبکها بار دیگر خراسان را مورد تاخت و تاز خود قرار دادند. اما این بار شاه اسماعیل سپاه عظیمی تدارک دیده بود و توانست ازبکها را شکست داده و تا ماوراء النهر به عقب براند.

پرداخت و دانلود

مشخصات فروشنده

نام و نام خانوادگی : مجتبی خادم پیر

شماره تماس : [phone]

ایمیل :[e-mail]

سایت :payfile.org

مشخصات فایل

فرمت : doc

تعداد صفحات : 85

قیمت : برای مشاهده قیمت کلیک کنید

حجم فایل : 557 کیلوبایت

برای خرید و دانلود فایل و گزارش خرابی از لینک های روبرو اقدام کنید...

پرداخت و دانلودگزارش خرابی و شکایت از فایل

پایان نامه بررسی کمیته امداد امام خمینی (ره) وامربه معروف ونهی ازمنکر در 102 صفحه ورد قابل ویرایش

بررسی کمیته امداد امام خمینی (ره) وامربه معروف ونهی ازمنکر - پایان نامه بررسی کمیته امداد امام خمینی (ره) وامربه معروف ونهی ازمنکر در 102 صفحه ورد قابل ویرایش

---

پایان نامه بررسی کمیته امداد امام خمینی (ره) وامربه معروف ونهی ازمنکر در 102 صفحه ورد قابل ویرایش

مقدمه

امر به معروف و نهی از منکر بعنوان یک امر اجتماعی در موارد گوناگون جنبة ارشادی دارد و از این جهت نیز یک روش تربیتی اساسی است. انسان طبیعتاً ارشاد را بهتر از دستور دادن تحمل می کند. افراد در موارد گوناگون در برابر دستورها مقاومت و گاهی نیز میل دارند برخلاف دستور دیگران عمل کنند. ارشاد تماس دو نفر یا دو گروه را بصورتی انسانی در می آورد. کار مربی یا پدر و مادر نیز اگر جنبة ارشادی داشته باشد مؤثرتر از روشهای دیگر است. در موقع ارشاد مسئله روشنتر مطرح می گردد، جوانب امر مورد مطالعه قرار می گیرد، آثار و نتایج کار پیش بینی می شود، دو طرف تجربیات خود را مطرح می کنند و فرد تحت ارشاد خود متوجه بدی یا خوبی عمل شده و به کاری اقدام یا از انجام کاری خودداری می کند.

امر به معروف و نهی از منکر وقتی بعنوان یک وظیفه تلقی شد هم بصورت انگیزة فردی در می آید و هم آثار اجتماعی دارد. فرد خود درصدد کنترل اعمال خویشتن برمی آید. علاوه بر این، پیش از آنکه دیگران به فرد تذکر دهند او خود به اصلاح وضع خویش اقدام می کند. روی این زمینه فرد در مورد رفتار خود شخصاً احساس مسئولیت می کند و پیش از آنکه دیگران او را بازخواست کنند خود درصدد بازخواست خویشتن بر می آید.

در زمینة اجتماعی، امر به معروف و نهی از منکر بصورت یک مسئولیت مشترک در می آید.

وقتی فرد تخلف دیگری را مشاهده نمود در خود احساس مسئولیت می کند و میل دارد متخلف را از انجام عمل ناپسندیده باز دارد. همین احساس مشترک هم فرد را از ارتکاب کارهای ناپسندیده باز می دارد و هم جمع را از دست دادن به اعمال ناروا منع می کند.

روی این زمینه امر بمعروف و نهی از منکر هم از لحاظ فردی جنبة تربیتی دارد و هم از لحاظ جمعی.

رسوخ این جریان موجب تداوم تربیت و اصلاح دائمی می باشد. هم فرد پیوسته سعی می کند عمل خود را تحت نظر گیرد و هم جمع درصدد نظارت بر اعمال خود بر می آید.

علاوه بر جنبة ارشادی، در جریان امر بمعروف و نهی از منکر افراد باید جهات دیگر را نیز در نظر داشته باشند. آنکه می خواهد دیگران را از انجام کار زشت بازدارد باید واقعاً از ماهیت عمل ناپسندیده آگاه باشد، زیانهای آن را بداند و در وضعی باشد که بتواند دیگری را ارشاد نماید. موقعیت نیز باید مؤثر بودن این جریان را نشان دهد.

امر به معروف و نهی از منکر بالنسبه به افراد، شرایط و موضوعات بصورتهای گوناگون اجرا می گردد.

گاهی عمل فرد متخلف بصورتی است که باید آن را زشت شمرد و رد کرد. گاهی فرد در موقعیتی قرار دارد که آشکارا نمی تواند عمل فرد متخلف را مورد سرزنش قرار دهد. در این صورت تنفر درونی نسبت به این عمل و سکوت در برابر فرد متخلف یا ترک محل یک نوع اعتراض است.

زمانی موضوع تخلف و فرد متخلف در وضعی است که می توان شفاهاً به او تذکر داد. در این صورت وظیفة افراد است که فرد متخلف را سرزنش کنند. گاهی موضوع تخلف تجاوز به حقوق دیگران یا ستم روا داشتن نسبت به دیگران است. در اینگونه موارد واکنش در برابر متخلف بصورتی دیگر ظاهر می گردد. در موارد مختلف واکنش افراد در برابر متخلفان تفاوت دارد.

قسمتی از گفتار حضرت علی علیه السلام را که در جنگ صفین دربارة امر به معروف و نهی از منکر بیان فرموده است در اینجا نقل می کنیم:

(ایها المؤمنون، انه من رأی عدواناً یعمل به و منکراً یدعی الیه فانکره بقلبه فقد سلم و بریء ، و من انکره بلسانه فقد أجروهو أفضل من صاحبه، و من أنکره بالسیف لتکون کلمه الله هی العلیا و کلمه الظالمین هی السفلی فذلک الذی أصاب سبیل الهدی و قام علی الطریق، و نور فی قلبه الیقین.)

ای مؤمنان، هر که ببیند ظلم و ستمی بکار می برند و مردم را به منکر و ناپسندیده ای می خوانند و آن را به دل انکار کند پس رهائی یافته و بیزاری جسته است و هر که آن را به زبان انکار کند اجر و مزد یافتته و پاداشش از انکار کننده به دل بیشتر است، هر که آن را با شمشیر انکار کند تا کلمة خدا بلندتر (بالاتر) و کلمة ستمکاران پست تر باشد او کسی است که به راه راست قیام نموده و یقین و باور در دل او روشن گشته است. (نهج البلاغه صفحه 1253 ترجمه آقای فیض الاسلام.)

در اینجا حضرت علی از ظلم و امر ناپسندیده صحبت می کند. موضوع تخلف از اهمیتی خاص برخوردار است و احتمالاً جنبة اجتماعی دارد. در برابر این موضوع سه نوع واکنش مطرح شده است. اول انکار قلبی، یعنی فرد قلباً عمل متخلفان را رد می کند. دوم انکار زبانی یعنی فرد به زبان عمل متخلفان را رد می کند . سوم انکار عملی ، یعنی انکار از طریق بکار بردن شمشیر. در مورد سوم فرد برای از میان بردن ظلم و دفاع از حق و مبارزه با باطل قیام می کند. همانطور که ملاحظه شد، پاداش فرد دوم از پاداش فرد اول بیشتر است و فرد سوم در راه حق قدم برداشته و واکنش او برتر از واکنش دیگران است.

چنانچه ملاحظه می شود مبارزه با ظلم و ستمگری در مورد معین باید به صورت جنگ و تلاش قهر آمیز صورت گیرد.

بنابراین قلمرو امر بمعروف و نهی از منکر وسیع است . افراد مسئول در برابر تخلفات، چه یک عمل کوچک غیر اخلاقی که جنبة فردی دارد و چه ظلم و بیدادگری که حیات یک جامعه را بخطر می اندازد، باید واکنش نشان دهند.

اگر در جامعه ای اصل امربمعروف و نهی از منکر رعایت گردد کسی به خود اجازه نمی دهد که به حقوق دیگران تخطی کند و اصولاً ستمگران و متجاوزان فرصتی برای استثمار و تجاوز به حقوق دیگران بدست نمی آورند. در چنین جامعه ای زمامدار ستمگر بوجود نمی آید زیرا افراد ستمگر می دانند که بمحض تجاوز به حقوق دیگران در برابر قیام مردم قرار می گیرند.



جایگاه امر به معروف در قرآن

مسأله امر به معروف از همان روزهای اول بعثت در مکه مورد عنایت اسلام بوده است.

برنامه اشتغال و خودکفایی مددجویان

قال علی (ع): اِنّ الله یحب المحترف الامین.

خداوند فرد با حرفه و درستکار را دوست می‌دارد.

(میزان الحکمه، ج2، ص 364)

عمران و آبادانی دنیا به دست انسانها صورت می‌گرفته است. بر اساس تلاش و کوشش انسانها امروزه شاهد پیشرفتهای فزاینده علم و تکنولوژی و صنعت هستیم. انسان همواره با کار و تلاش زنده است و روزی او از راه فعالیت و کار و کوشش حاصل می‌شود. دین مبین اسلام نیز همواره انسانها را به تلاش و کوشش و کسب روزی حلال و استفاده از دسترنج خود تشویق کرده است. به فرموده ائمه معصومین (ع) خداوند انسانهای دارای شغل و حرفه را دوست می‌دارد و تلاش و کوشش جهت به دست آوردن روزی حلال در ردیف جهاد فی سبیل الله عنوان شده است.

این نهاد با الهام از تعالیم شرع مقدس همواره سعی بر این دارد که اصولیترین و شایسته ترین خدمات را نسبت به مدد جویان تحت حمایت انجام دهد برهمین اساس طرحها و فعالیتهای خود کفایی را در رأس برنامه‌های خود قرار داده است.

بدیهی است اولین قدم و اساسی ترین اقدام در این رابطه ایجاد روحیه خود اتکایی و اعتماد به خود و روحیه علاقه به کار و عدم اتکاء به دیگران می‌باشد.



فعالیتهای این نهاد در زمینه خود کفایی مدد جویان حول محور زیر متمرکز است:

1ـ پرداخت وامهای خود کفایی، تهیه و واگذاری مواد اولیه و وسیله کار.

2ـ رسیدگی و نظارت بر فعالیتهای خود کفایی خانواده ها.

3ـ ارئه آموزش‌های فنی و حرفه ای.

4ـ کاریابی برای مدد جویان و ایجاد زمینه‌های لازم برای جذب مدد جویان آموزش دیده در بازارکار.

5ـ ایجاد زمینه استفاده مدد جویان از محل تسهیلات تبصره‌های قانون بودجه.

6ـ ایجاد زمینه دریافت وام توسط زنان روستایی سرپرست خانوار «طرح حضرت زینب (س) ».

7ـ تهیه مقدمات لازم برای خود کفایی جمعی و گروهی، از طریق کارگاههای آموزشی و تولیدی.

8ـ تأمین فضای خودکفایی

اختصاص وامهای خودکفایی موجب شکوفایی استعدادهای خلاق افراد فاقد سرمایه در جامعه گردیده که بعضاً اختراعاتی را به ثبت رسانده ومنشاءکارآفرینی جهت همنوعان خویش درجامعه اسلامی شده‌اند.

طرحهای خودکفایی این نهاد ضمن ایجاد اشتغال به جهت ماهیت اشتغالی آن عامل توزیع عادلانه سرمایه اشتغال زایی در بخش روستا، صنایع روستایی واهرم حفظ بقاء روستاها گردیده، این مهم از عوامل بازدارنده مهاجرت به شهرها و نقش موثر درکاستن حاشیه نشینی شهرها ومعضلات مربوط به آن نیز می‌باشد.



دگرگونی ارزشها

از خطرناکترین آثر ترک امر بمعروف و نهی از منکر، تضعیف، نابودی و دگرگونی ارزشهای اسلامی است. آنچه را مکتب و دین خوب و ارزش می شمرد، در جامعه ای، که امر به معروف و نهی از منکر را کنار گذارده اند، بد و زشت به حساب می آید و از آن طرف، آنچه را اسلام بد و قبیح شمرده ، خوب و با ارزش تلقی می شود. اگر سؤال شود مگر چنین چیزی امکان دارد؟ پاسخ می دهیم : آری، و این مطلبی است که در کلام پیشوایان معصوم (ع) پیش بینی شده است.

البته روشن است که «انقلاب ارزشی» سریع و ناگهان بوقوع نمی پیوندد و نیازمند زمان و مقدمات لازم است.

این بحث با بحث «تهاجم فرهنگی» و به تعبیر رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای «شبیخون فرهنگی» دارای رابطه تنگاتنگی است، چه اینکه این تهاجم و شبیخون با هدف ضربه زدن به ارزشها و در نهایت دگرگونی آن و در نتیجه نفوذ دشمنان و حاکمیت اشرار صورت می گیرد.

نخست اشارتی به مراحل آغازین، که به این پایان خطرناک می انجامد داریم:

«دگرگونی ارزشها» زمینه می خواهد، تا زمینه های لازم پدید نیاید، انقلاب ارزشی صورت نمی گیرد، خواه در بعد مثبت قضیه، خواه در بعد منفی آن. مثلاً چنانچه در جامعه ای ارزشهای منفی ( و در حقیقت ضد ارزشها که بعنوان ارزش تلقی گردیده است) حاکم و رایج باشد، دگرگونی آن و حرکت در جهت جایگزینی ارزشهای والای الهی و انسانی، نیازمند «زمینه ها و شرایط» لازم است.

نقش منکرات در سلب نعمتهای الهی :

در قرآن مجید آیات زیادی در این باره وجود دارد و همگی نشانگر این امر هستند که چگونه گناه منکرات تمدنی، فرهنگ، قدرت و استقلال یک ملت را در خود می بلعند، بدون اینکه احتیاجی به دشمن خارجی باشد. خداوند در یکی از آیات می فرماید:

« اَلَم یَرَوا کَم اَهلَکنا مِن قَبلهِم مِن قَرٍن مَکَنّاهُم فیِ الاَرضِ ما لَم نُمَکَّن لَکُم و اَرسُلنَا

خدمات فرهنگی وآموزشی

هوالّذی بعث فی الامّبّین رسولاً منهم علیهم ایاته و یزکّیهم و یعلّمهم الکتاب و الحکمه و ان کانو من قبل لفی ضلال مبین.

اوست خدایی که میان اعراب امی (یعنی قومی که خواندن و نوشتن هم نمی‌دانستند) پیغمبری بزرگوار از همان مردم بر انگیخت تا بر آنان آیات وحی خدا را تلاوت کند و آنها را از لوث جهل و اخلاق زشت پاک سازد و شریعت کتاب سما وی و حکمت الهی بیاموزد با آنکه پیش از این، همه در ورطه جهالت و گمراهی بودند. (سوره جمعه، آْیه 2)

بر اساس آیات قرآنی، اولین پیام دین مبین اسلام دعوت به علم خواندن و نوشتن است (اقراء باسم ربک الذی خلق) و اولین مأموریت پیامبر عالیقدر جهان اسلام، نیز تلاوت آیه‌های رحمت و تزکیه امت و تعلیم کتاب خدا و احکام الهی است.

انسان الهی و انسان مورد نظر اسلام، انسانی است که با دو بال عظیم علم و ایمان مجهز باشد علم به تنهایی ضامن سعادت جامعه نیست، جامعه دین و ایمان هم لازم دارد همان طوری که ایمان بدون علم مفید نیست بلکه و بال است.

« قطع ظهری اثنان عالم متهتک و جاهل متنسک» اسلام نه عالم بی دین می‌خواهد و نه جاهل دیندار.

از واجبات و فرایض اسلامی، طلب و تحصیل علم است. فراگیری علم و دانش بر هر مسلمانی واجب است «طلب العلم فریضة علی کل مسلم» اصولاً در نزد ابناء بشر عالم دانا نسبت به جاهل و نادان از برتری و رجحان خاصی بر خوردار است و قرآن کریم نیز به این رجحان و برتری صحه می‌گذارد و می‌فرماید: «هل یستوی الذین یعلمون و الذین لا یعلمون» آیا واقعاً کسانی که می‌دانند و آگاهند با کسانی که در نادانی و نا آگاهی بسر می‌برند مساوی‌اند.

لذا دیده می‌شود که مسئله علم و علم اندوزی و فرهنگ انسان‌ها در دین مبین اسلام مورد توجه و عنایت خاصی قرار گرفته و این نکته بسیار مهمی است که همه چیز یک انسان یا بطور عام‌تر یک جامعه را فرهنگ حاکم تشکیل می‌دهد و به همین خاطر است که استعمار گران و سلطه جویان برای چپاول و غارت ثروت و دارایی ملتها خصوصاً مسلمانها در اولین گام به سلب فرهنگ اصیل اسلامی و تهی کردن آنان از محتوی فرهنگی خویش اقدام می‌نمایند.

با عنایت به مقدمه فوق این نهاد جوشیده از بطن انقلاب عظیم اسلامی با الهام از تعالیم عالیه اسلام، انجام اقدامات فرهنگی و توجه به مسئله تعلیم و تربیت جامعه تحت پوشش دائمی را برخود فرض دانسته و به عنوان یکی از سه محور اصلی و اساسی فعالیت‌های خود برگزیده و بحمدالله در این ارتباط موفق به انجام خدمات موثری بوده است که شرح آن ذیلاً خواهدآمد.

محور‌های اساسی فعالیت‌های فرهنگی کمیته امداد عبارتند از:

1ـ فراهم آوردن تسهیلات و امکانات لازم برای ادامه تحصیل دانش آموزان، و دانشجویان و طلاب تحت پوشش.

2ـ رسیدگی به مسائل آموزشی و تربیتی دانش آموزان، دانشجویان و طلاب تحت پوشش.

3ـ برگزاری اردو‌های تربیتی و آموزشی ویژه دانش آموزان و دانشجویان.

4ـ برگزاری اردوهای زیارتی مشهد مقدس ویژه سالمندان تحت پوشش.

5ـ تلاش و کوشش در جهت رشد و اعتلای فرهنگ اصیل اسلامی در بین خانواده‌های تحت پوشش با برگزاری کلاس‌های آموزشی، آموزش مکاتبه ای، انجام کار‌های هنری، برگزاری مراسم و مجالس مختلف و...

گر چه فعالیت‌های فرهنگی امداد حول محورهای مختلفی صورت می‌گیرد اما مهمترین اقدام، فراهم آوردن تسهیلات و امکانات لازم برای ادامه تحصیل محصلین، دانشجویان و طلاب تحت پوشش می‌باشد.

خدمات فرهنگی این نهاد بستر مناسبی درراستای نیل به مدارج عالیه تحصیلی قشر محروم وکم بضاعت جامعه اسلامی بوده که ماحصل آن تصدی مشاغل مهم نظام جمهوری اسلامی ومنشاء خدمات رسانی خالصانه به جامعه می‌باشد.



احیای سرمایه های درونی برای پذیرش امر به معروف و نهی از منکر

1-ایمان به خدا :

بهترین اهرم و وسیلة امر به معروف و نهی از منکر، عقیده به مبدأ و معاد است. لذا کسی که می خواهد به طور ریشه ای مردم را به معروف وادار نماید و از منکرات بازدارد، باید روی عقائد مردم کار کند. برای مثال، به کسی که وارد منزلی می شودۀ، زمانی می توان گفت : این کار را بکن و این کار را نکن! که عقیده داشته باشد: منزل صاحبی دارد. حسابی درکاراست. ازحرکات اودر منزل فیلمبرداری میشود و ...

با این عقیده می توان به او خط صحیح را ارائه کرد؛ ولی اگر او گفت: این خانه بی صاحب و بی حساب است و من آزاد هستم. حسابرسی و کنترل و فیلمبرداری هم در کار نیست. ما دیگر نمی توانیم او را کنترل کنیم؛ چون فکر می کند که هرچه نچاپد، از کیسه اش رفته است و هرچه عیاشی نکند، باخته است. پس، در خانة بی صاحب و حساب، آخرین ریخت و پاش را خواهد کرد.

ارائه خدمات مدد کاری :

انسان در هر زمان و مکانی دارای نوعی مشکل است. در واقع مشکل بهه معنای عام آن همیشه همراه انسان است. معمولا انسانها قدرت حل مشکلات خودشان را دارند و امکانات فیزیکی، روانی، اجتماعی، عقلی واقتصادی که در اختیار هر انسانی قرار دارد او را در حل مشکلات کمک می‌کند.

گاهی مشکلات افراد در حدی است که فرد به کمک دیگران نیاز دارد.

چنانچه فرد دارای مشکل، که برای حل مشکلاتش به دیگران نیازمند است را مدد جو بنامیم مددکار کسی خواهد بود که که می‌تواند به حل مشکل مددجو کمک کرده و مشکلش را بشناسد.

بر این اساس "مدد کاری، خدمتی حرفه‌ای است که بر پایه دانش و مهارتهای خاص قرار گرفته و هدف ان کمک به افراد وگروهها است تا بتوانند استقلال شخصی، اجتماعی و رضایت خاطر فردی و اجتماعی را بدست آوردند. "

مددکاران ضمن پایبندی و اعتقاد به اصول مذهبی و اخلاقی با مراعات اصول مدد کاری همچون راز داری، مشارکت دادن مدد جو در فعالیتها، احترام به احساسات مددجوبعنوان یک انسان با تمام خوصوصیاتی که دارد و شخصیت قائل شدن برای مددجو و...، برای ارائه خدمات حرفه ای، مددجو را بعنوان انسانی که دارای مشکل است پذیرفته و ضمن توجه به تفاوتهای خاص آنها، بر اساس میزان انگیزه، ظرفیت و استعداد آنها برنامه ویژه کمک رسانی تنظیم می‌نمایند. معمولا مددجویان به سه طریق مختلف با این نهاد تماس حاصل نموده و طرح مشکل می‌نمایند:

1-شناسایی توسط امدادگران 2- مراجعه مستقیم مددجو 3-معرفی توسط افراد و مراجع ذیصلاح.

شیوه تحقیق امداد به این صورت است که پس از مراجعه مددجو و طرح مشکل، مددکاران (محققین) در اسرع وقت به محل سکونت وی مراجعه نموده و ضمن آشنایی با خانواده وشنیدن مسائل و مشکلات و درددلهای او به چهار طریق: 1- مشاهده 2- مصاحبه 3-پرسشنامه 4-بررسی وضعیت تاکنون زندگی وی اطلاعات دقیق و کاملی از مشخصات، مسائل، مشکلات، تاریخچه مشکل، علت بروز یاتوسعه مشکل، شیوه‌های کنترل یا حذف مشکل، استعدادها، انگیزه و علایق، زمینه‌های کاری، میزان و نوع کمکهای مناسب حال مددجو و... را ثبت وضبط نمده و با ذکر تشخیص خود از مشکل، راه حلهای پیشنهادی را مطرح مینماید، سپس توسط مسئول مربوط در خصوص وضعیت و نحوه کمک به مددجو تصمیم گیری میشود. چنانچه مشکلات مددجو در حدی باشد که می‌بایست او را تحت پوشش قرار دهند ضمن انجام این کار نسبت به ارائه خدمات مشاوره‌ای و راهنمایی، پیگیری مسائل حقوقی وقضایی و ارائه سایر کمکها وخدماتی که در فصلهای دیگر توضیح داده شده اقدام میگردد. ضمناً برای اطلاع همیشگی و مستمر از وضعیت خانواده مددجو هر شش ماه یکبار یا حداقل سالی یکبار نسبت به وضعیت خانواده تحقیق مجدد بعمل می‌آید. وبه این صورت همیشه اطلاعات آخرین وضعیت مددجو در اختیاراست.

راهنمایی و مشاوره :

راهنمایی، جریان یاری دهنده ایست که فرد را در شناخت خودو محیط پیرامون یاری میدهد شاید بهتر بتوان گفت راهنمایی، جریان بررسی همه جانبه فرد با استفاده از ابزار و فنون گوناگون است که نهایتاًفردی را یاری میدهد تا توانایها و محدودیتهایش را بشناسد و براساس چنین شناختی تصمیمات مناسب و منطقی برای تامین نیازهای فردی و اجتماعی اتخاذ کند و به کمال خود کفایی و خود اکتفایی برسد.

راهنمایی فعالیتای جمعی است وبرای احراز موفقیت درآن، همکاری معلم، والدین، مددکار، پزشک و سایرین ضرورت تام دارد.

امدادگران این نهاد با احساس مسئولیت شرعی و قانونی که در قبال افراد خانواده بزرگ امداد دارند راهمنایی‌های خود را در زمینه‌ها اخلاقی، جسمی، روحی، روانی رفتاری، خانوادگی، عاطفی، شغلی، تحصیلی، حقوقی و مسائل تربیتی و آموزشی و... به مدد جویان ارائه نمایند. از آنجایی که بدون شناخت فرد، ارائه خدمات راهنمایی امکان پذیر نیست، در اولین اقدام، اطلاعاتی دز زمینه‌های فوق خصوصاًاستعداد، علایق، پیشرفت تحصیلی، مهارتها، وضع جسمانی، و روانی، مسائل خانوادگی و... اخذ و در قالب پرونده‌های مشخص ثبت وضبط میگردد تا با استفاده ار آنها امدادگران توصیه‌ها واقدامات عملی مناسب را برای کمک به مددجو بعمل آورندو ضمناً چنانچه در زمینه‌های فوق یا سایر زمینه‌ها نیاز به مشاوره با افراد مجرب و متخصص داشته باشد امدادگران این نهاد، نهایت همکاری را بعمل می‌آورند.



اهمیت شیوه ها

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود : «هرکسی امر بمعروف می کند، باید شیوه اش نیز معروف باشد».

در اینجا معلوم می شود امر به معروف و نهی از منکر علاوه بر وظیفة عمومی، یک کار تخصصی است و نیاز به کارشناسی علمی، روانی، اجتماعی، تبلیغی و هنری دارد. آمرین به معروف و ناهیان از منکر باید از دانشمندان، متفکران، مصلحان و دلسوزان جامعه باشند. اگر مشاهده می کنیم که گاهی نهی از منکرها بی اثر است، گناه را تنها به گردن خلافکار نیندازیم؛ زیرا گاهی شیوه های واحد برای دردهای متنوع، مثل نسخة واحد برای مرضهای گوناگون است و شفابخش نخواهد بود.

بد نیست دربارة تنوع در برخورد نیز حدیث جالبی نقل کنم:

قرآن در سورة بقره، آیة 189 می فرماید: نیکی در این نیست که ازبی راهه به خانه ها وارد شوید. نیکی در تقوی و در این است که از در خانه ها و راه آن وارد شوید.

این آیه ضمن اینکه این عقیدة خرافی را که : در حال احرام در سفر حج از پشت خانه ها وارد می شوند را رد می کند، نیز می گوید که هر کاری راهی دارد؛ زمانی دارد؛ مکانی دارد؛ رهبری دارد؛ شیوه ای دارد...

پرداخت و دانلود

مشخصات فروشنده

نام و نام خانوادگی : مجتبی خادم پیر

شماره تماس : [phone]

ایمیل :[e-mail]

سایت :payfile.org

مشخصات فایل

فرمت : doc

تعداد صفحات : 102

قیمت : برای مشاهده قیمت کلیک کنید

حجم فایل : 78 کیلوبایت

برای خرید و دانلود فایل و گزارش خرابی از لینک های روبرو اقدام کنید...

پرداخت و دانلودگزارش خرابی و شکایت از فایل

پایان نامه بررسی فرهنگ تحلیلی موضوعی آثار منثور شیخ احمد جامی در 275 صفحه ورد قابل ویرایش

بررسی فرهنگ تحلیلی موضوعی آثار منثور شیخ احمد جامی - پایان نامه بررسی فرهنگ تحلیلی موضوعی آثار منثور شیخ احمد جامی در 275 صفحه ورد قابل ویرایش

---

پایان نامه بررسی فرهنگ تحلیلی موضوعی آثار منثور شیخ احمد جامی در 275 صفحه ورد قابل ویرایش



فهرست مطالب

عنوان صفحه

چکیده­ی فارسی

پیش گفتار........................................................................................................ 7-1

نشانه­های اختصاری............................................................................................. 8

فصل اوّل: زندگی و مشرب عرفانی احمد........................................................... 35-9

یادداشت­ها.................................................................................................... 38-36

فصل دوم: مدخل­ها ....................................................................................... 271-39

ابدال.............................................................................................................. 43-40

احسان........................................................................................................... 46-44

اخلاص......................................................................................................... 51-47

ادب.............................................................................................................. 58-52

بیداری........................................................................................................... 61-59

پیر................................................................................................................. 66-62

تقوی............................................................................................................. 70-67

تفویض.......................................................................................................... 73-71

توبه............................................................................................................... 79-74

توحید............................................................................................................ 85-80

توفیق............................................................................................................. 87-86

توکّل ............................................................................................................ 93-88

جذبه............................................................................................................. 97-94

حال ............................................................................................................ 102-98

حرص......................................................................................................... 106-103

حقیقت ...................................................................................................... 110-107

حیرت......................................................................................................... 112-111

خانقاه ........................................................................................................ 116-113

خوف.......................................................................................................... 121-117

درویش....................................................................................................... 126-122

دنیا ............................................................................................................ 130-127

دولت ........................................................................................................ 132-131

رجا............................................................................................................. 136-133

رحمت........................................................................................................ 138-137

روح............................................................................................................ 141-139

ریاضت....................................................................................................... 142-144

زهد............................................................................................................ 151-145

سرّ (اسرار).................................................................................................. 155-152

سماع.......................................................................................................... 162-156

شریعت............................................................................................................ 163

شکر............................................................................................................ 167-164

صبر............................................................................................................ 173-168

صوفی.............................................................................................................. 174

طاعت......................................................................................................... 177-174

طلب........................................................................................................... 181-178

عشق .......................................................................................................... 187-182

عقل ........................................................................................................... 190-188

علم ............................................................................................................ 198-191

فقر............................................................................................................. 203-199

قناعت......................................................................................................... 207-204

کرامت ....................................................................................................... 214-208

کشش.............................................................................................................. 215

مؤمن........................................................................................................... 218-215

مجاهدت .................................................................................................... 222-219

محبّت......................................................................................................... 229-223

مرید............................................................................................................ 235-230

معرفت........................................................................................................ 242-236

ناز.............................................................................................................. 246-243

نصیحت ..................................................................................................... 249-247

نفس .......................................................................................................... 253-250

نیاز.................................................................................................................. 254

وجد .......................................................................................................... 258-254

وقت........................................................................................................... 263-259

همّت............................................................................................................... 264

هوی........................................................................................................... 266-264

یقین............................................................................................................ 271-267

فهرست منابع و مآخذ.................................................................................. 275-272

چکیده­ی انگلیسی



پیشینه­ی تحقیق:

با نگاهی کوتاه به تاریخچه­ی فرهنگ نویسی در زبان فارسی، می­بینیم که تا روزگار معاصر، فرهنگ­ها جنبه‌ی عام داشته؛ یعنی به یک مقوله یا صنف، دسته و رشته­ی خاصّی اختصاص ندارند. با گسترش دامنه­ی دانش­ها، تکنیک­ها و هنرها، امروزه فرهنگ­های اختصاصی در هر رشته از علوم تهیّه شده است؛ به طوری که بعضی از لغات و اصطلاحات خاصّ آن رشته را در لغت نامه­های معمولی نمی­توان یافت .

متون عرفانی نیز از این تخصّص­گرایی دور نمانده و تاکنون فرهنگ­های متفاوتی در این زمینه به رشته­ی تحریر درآمده است که برخی از آنان به صورت عمومی، بعضی اصطلاحات عرفان و تصوّف را مختصر یا مفصّل شرح داده­اند و برخی از آن­ها درباره­ی اصطلاحات و تعبیرات یک اثر خاص یا یک نویسنده­ی خاص نگارش یافته است. در ذیل به برخی از آن­ها اشاره می‌شود:

1- شرح اصطلاحات تصوّف تألیف سیّد صادق گوهرین (10 جلد)

2- فرهنگ لغات و اصطلاحات و تعبیرات عرفانی، سیّد جعفر سجّادی (1 جلد)

3- فرهنگ نوربخش، جواد نوربخش (8 جلد)

4- فرهنگ اصطلاحات عرفانی، منوچهر دانش­پژوه (1 جلد)

5- تبیین اصطلاحات و واژه­های غزلیات عرفانی، احمد حبیبیان (1جلد)

6- مفهوم و معانی اصطلاحات عرفانی، حسین علی اکبر قوچانی (1 جلد)

7- فرهنگ اصطلاحات استعاری صوفیه ، شرف الدّین حسینی ابن الفتی تبریزی(قرن هشم) (1جلد)

8- فرهنگ قیاسی عشق و عرفان، مهشید مشیری (1 جلد)

9- شناخت شاخص­های عرفانی( مجموعه­ی سه رساله از مولانا محمّد طبسی، فخرالدّین عراقی و ملّا حسین فیض کاشانی) (1 جلد)

10- فرهنگ اصطلاحات عرفان و تصوّف عبدالرزّاق کاشانی، ترجمه محمّد علی مودود لاری (1 جلد)

11- فرهنگ اصطلاحات عرفانی ابن عربی، گل بابا سعیدی (1 جلد)

12- فرهنگ واژگانی ادبی – عرفانی، جمعی از مؤلفان (1 جلد)

13- فرهنگ اصطلاحات عرفان اسلامی، جمعی از پژوهشگران (1 جلد)

14- فرهنگ اصطلاحات عرفانی محیی الدّین عربی، ترجمه­ی قاسم میرآخوری و حیدر شجاعی (1 جلد)

با سیری کوتاه در این آثار، خواهیم دید که همه­ی آن­ها کاملاً تخصّصی بوده و برخی مربوط به آثار منثور و برخی نیز مربوط به آثار منظوم می­باشند و یا برخی بسیار مفصّل و کامل به شرح اصطلاحات و لغات پرداخته، ولی برخی خیلی کوتاه و مجمل به توضیح واژگان پرداخته و البتّه برخی تنها به آوردن معادل­های انگلیسی آن­ها اکتفا کرده­اند. در هر صورت می­توان از همه­ی آن­ها به عنوان فرهنگ­های تخصّصی عرفان و تصوّف یاد کرد.



ضرورت و انگیزه­های تحقیق:

به گمان بنده، برای آشنایی دقیق و کامل با تمام جوانب افکار و اندیشه­های یک صاحب اثر، ضروری است که فرهنگی خاص برای آثار او نوشته شود، چون اثر هر نویسنده یا شاعر در عین تشابه با آثار معاصرانش، تفاوت­های زبانی و فکری نیز با آن­ها دارد و این ضرورت در متون نثر عرفانی بیش از بیش جلوه­گر می­باشد.

با توجّه به این نکات و همچنین جایگاه عرفانی، ادبی، علمی و اجتماعی شیخ بزرگوار احمد جامی نامقی و تأثیر و جایگاه ممتاز این عارف شهیر در خطّه­ی پاک و عارف پرور تربت جام و تعلّق خاطر این مرید نوآموز به این عارف پاک طنیت و ادای دِین به عنوان هم­ولایتی ایشان و نیز پیشنهاد آگاهانه و دلسوزانه­ی استاد بزرگوار جناب آقای دکتر خواجه­ایم، انگیزه­هایی شد تا در مسیر نگارش فرهنگی تحلیلی از اصطلاحات عرفانی آثار منثور ژنده پیل احمد جامی نامقی گام بردارم.




روش تحقیق:

روش کار در این تحقیق به شیوه­ی کتابخانه­ای است. ابتدا پس از مطالعه­ی اجمالی آثار شیخ احمد جام، پنجاه وشش واژه و اصطلاح عرفانی از آثار این عارف ژنده پیل استخراج و هر یک به عنوان یک مدخل در نظر گرفته شد. با توافق استاد محترم راهنما، چند تن از عارفان و صوفیان پیش و پس از احمد جام انتخاب گردید؛ از جمله خواجه عبدالله انصاری، احمد غزّالی، عین القضّات همدانی، ابوالقاسم قشیری و عزّالدّین کاشانی، سپس هر واژه و اصطلاح در آثار این عارفان جستجو گردید؛ در هر مورد، نظر و دیدگاه نویسندگان آن، مورد بررسی و شناخت قرار گرفت و در ادامه، نظر شیخ احمد جام نیز از آثار وی استخراج و سپس در بیشتر موارد به نوعی مقایسه و نتیجه­گیری پرداخته شد. در ضمن در تعریف لغوی و اصطلاحی واژگان از نظرات بزرگان دیگری بجز افراد مذکور نیز استفاده شد تا اثر از ارزش و عمق بیشتری برخوردار گردد. در بعضی از مدخل­ها، مطلبی ذکر نشده و فقط به مدخل دیگری ارجاع داده شده است. دلیل این کار، این است که در آثار احمد جام، مدخل­هایی مانند درویش و صوفی، جذبه و کشش، حقیقت و شریعت و... با هم و در کنار هم آمده و شیخ به نوعی مقایسه پرداخته است؛ به این دلیل، ما آن دو را از یکدیگر جدا کرده و در یک مدخل که در ترتیب حروف الفبا پیش­تر قرار می­گیرد، کامل توضیح داده­ایم و در مدخل دیگر فقط مطلب را به مدخل پیشین ارجاع داده­ایم.

ناگفته نماند که کار در زمینه­ی آثار منثور عرفانی احمد جام، بسیار گسترده و مستلزم وقت طولانی بود و نیز به دلیل عدم دسترسی به همه­ی آثار این عارف شهیر با موافقت استاد محترم راهنما، این جستجو و تفحّص در چهار اثر شیخ بزرگوار شامل مفتاح النجات، انس‌التّائبین، روضه المذنبین و سراج السّائرین انجام گرفت.



ساختار پایان نامه:

پایان­نامه­ی حاضر علاوه بر پیش گفتار، شامل دو فصل کلّی است که در فصل اوّل، زندگی نامه، آثار، ویژگی­های نثر در سده­ی پنجم و ششم هجری و مشرب عرفانی و... را در برمی­گیرد. در فصل دوم، پنجاه و شش اصطلاح عرفانی که از آثار شیخ احمد استخراج، به ترتیب حروف الفبا تنظیم و مرتّب شده و در پایان هم فهرست منابع و مآخذ ذکر شده است.

امید است که این اثر با وجود کاستی­ها و عیب­ها توانسته باشد گامی هر چند کوتاه در راه شناخت جایگاه عارف جلیل القدر شیخ احمد جام و آثار وی برداشته باشد؛ لذا با اعتذار تمام، امیدوارم عذر نگارنده از جهت نقایص احتمالی، مسموع واقع افتد.



فهرست علایم اختصاری:

بی نا= بدون ناشر

بی تا= بدون تاریخ

بی جا= بدون جای انتشار

ج= جلد

در مورد سوره­های قرآن= شماره­ی سوره/شماره­ی آیه

نامقی الف=انس التائبین

نامقی ب= سراج السائرین

ر.ک: رجوع کنید به

ه.ش = هجری شمسی

ه.ج = هجری قمری

همان= شماره­ی پیش از این مأخذ

[.....]= مطالب داخل کروشه، به متن اصلی اضافه شده است.




باسمه تعالی

ستاره­ای بدرخشید:

شیخ الاسلام معین الدّین ابونصر احمدبن ابوالحسن احمد معروف به «ژنده پیل» و «شیخ جام»از عارفان نیمه ی دوم سده ی پنجم و نیمه ی نخست سده ی ششم، به سال 440 هـ . ق ( 398 هـ .ش) در روستای نامق از توابع ترشیز( کاشمر) در خراسان دیده به جهان گشود.


نام و نسب:

سلسله نسب وی به جریر بن عبدالله بجلی صحابی معروف می رسد. کنیه ی او ابونصر بود که به مناسبت نام یکی از فرزندانش اختیار کرده است. لقب های وی عبارت اند از:« شیخ الاسلام، قدوة الابدال، شهاب الدین، قطب الاوتاد، سلطان الاولیا، معین الملة و الدین ، پیر جام و ژنده پیل» ( فاضل، 1382: 37) . در باب شهرت او به « ژنده پیل » باید گفت: لفظ «ژنده» ( با فتح اول) در زبان فارسی به معنی بزرگ، مهیب، عظیم، شگرف، با صلابت و کلان است، و از این رهگذر دور نیست که شیخ احمد را یا به جهت ظاهری یعنی بلند بالایی، زورمندی و درشتی جثه و اندام، یا از نظر عظمت و والایی درجه و مقامش در راهبری راهروان از جهت معنوی و عرفانی، و یا شاید به لحاظ این که در پند و نصیحت و تذکیر سالکان و روندگان طریقت و تصفیه و تهذیب و ارشاد نابسامانان، بسیار سختگیر و بی مهابا بوده است، به این اسم ملقب شده است. گفته شده که اجدادش از عشیره بجیله در روزگار پیشین به ایران کوچ کرده بودند و ابوالحسن، پدر احمد، در نامق سکونت اختیار کرد. به همین سبب وی و به مناسبت زادگاهش « نامق» او را نامقی و پس از انتقال به « جام» او را نامقی جامی خواندند. ( ر. ک: همان: 38) [1]


کودکی، جوانی و توبه:

سرآغاز ظهور و نشأت شیخ احمد و آغاز حرکت های تعلیمی و ارشادی وی در هاله ی غلیظی از افسانه های خیالی و روایت های عجیب و غریب پوشیده شده و به خصوص درباره ی دوران کودکی و عهد جوانی وی، سخنان عجیبی پرداخته و روایت هایی نامعقول و غیر منطقی نقل شده است که بسیاری از آن ها، ادّعاهایی پوچ و بی اساس است که عدّه ای از مریدان متعصب او همچون سدیدالدین محمد غزنوی نقل کرده اند.( همان: 39)

در بین صوفیه کسانی بودند که در واقع از دنیا – دنیای بی بند و باری خویش – به تصوف می گریختند. ابراهیم ادهم و شبلی حکومت را رها کردند، شقیق بلخی مشغله ی تجارت را رها کرد، ابو محمد سنبکی از راهزنی توبه کرد و شیخ احمد جام هم گویند از شراب خواری و تبهکاری خویش به تصوف گریخت. ( ر.ک:زرین کوب، 1385: 166)

جوانی شیخ احمد تا هنگام توبه در عشق و شراب و مستی گذشت. او با گروهی از دوستان و همسالان فاسد و میگسار خویش، حلقه ای داشت که به نوبت گرد هم می آمدند و باده گساری می کردند. این دوستان هم پیاله، در سال های پس از توبه نیز گاه مزاحم شیخ می شدندو شیخ را منغّص عیش خود می دانستند. گویند:«شبی در حلقه ی یاران، کرامتی مشاهده کرد که شراب او مبدّل به شربت شد، او از این حادثه، هوشیار و بیدار دل شد و از دوستان گذشته خویش کناره گرفت و روی به عبادت و دینداری نهاد» ( زنگنه قاسم آبادی. 1384: 68) [2]

پیش از توبه، به گفته ی خود شیخ احمد در کتاب سراج السائرین، او حتی دو رکعت نماز کامل نمی توانسته به جا بیاورد. « بیست و دو ساله بودم که توبه کردم،... و از انواع علوم هیچ چیز ندانستم، و الحمد برنتوانستم خواند و دو رکعت نماز راست نتوانستم کرد.» ( جامی نامقی ب ، 1368: 1)

او پس از توبه مدت دوازده سال در کوه نامق و سپس شش سال در کوه بزد درخلوت و انزوا گذراند و پس از آن گویی سفر من الحق الی الخلق را آغاز کرد و برای ارشاد وتوبه گناه دادن گناهان به میان مردم بازگشت.

او از توبه فرمایانی بود که ابتدا خودش فضیلت توبه ی خالصانه را دریافته بود. او برای تقویت مفهوم توبه در ذهن شنونده و خواننده، جای جای در مجالس و تصانیف خود به مضامین دلکش و حکایاتی شورانگیز متوسل می شود.

احمد جام در مقاله های ارزشمندی از توبه و گرانبهایی آن بسیار سخن رانده است. او تن توبه کنندگان را به اسبی نو زین مانند می کند که نیازمند به مراقبت رایض وتعهد و تربیت وی است. « تن تائب همچون اسبی نوزین است، اگر رایضی وی را بر زین و لگام راست کند، روز حرب گاه خطا نکند، هم نظاره میدان را شاید و هم غنیمت را شاید و هم هزیمت را. اما اگر اسب ، ریاضت نیافته باشد، سرکشی کند ... .» ( جامی نامقی الف ، 1368: 47)

او در چند اثر خویش بابی جداگانه به مبحث توبه اختصاص داده است. از جمله روضة المذنبین و جنة المشتاقین( باب چهارم)، سراج السائرین (باب ششم)، مفتاح النجات( باب سوم) و حتی کتاب انس التائبین را به پاس خاطر توبه کنندگان و به درخواست آنان نگاشته است.[3]


اعقاب و فرزندان:

برخلاف نظر بعضی از صوفیه که ازدواج را نهی می کردند، شیخ احمد جام چهار بار ازدواج کرده و تعداد زنان او را هشت نفر ذکر کرده اند. ( ر.ک : فاضل، 1383: 149) افراد خانواده ی وسیع شیخ احمد که بیشترشان عنوان « خواجه» و شهرت « جامی» یا «جامی الاحمدی» داشته اند، غالباً از زاهدان پاک رو و پارسا مردان و عارفان پاکیزه سیرت عصر خویش بوده و به «مشایخ جام» حسن شهرت یافته اند. شیخ جام سی و نه پسر و سه دختر داشته و پس از مرگ آن بزرگوار، چهارده پسر از او باقی مانده است: 1- شیخ ظهیر الدین عیسی. 2- عبدالرشید. 3- جمال الدین ابوالفتح. 4- قطب الدین محمد. 5- صفی الدین محمود.6- ضیاء الدین یوسف. 7- شمس الدین مطهر. 8- برهان الدین نصیر. 9- فخر الدین ابوالحسن. 10- عمیدالدین عبدالله. 11- نجم الدین ابوبکر. 12- بدرالدین ساعد. 13- شهاب الدین اسماعیل. 14- عمادالدین عبدالرحیم.( ر. ک : معصوم شیرازی، بی تا: 2/586)

اعقاب شیخ احمد، پس از جدّ خود در خراسان، فارس و سایر نقاط ایران و همچنین در کشور های افغانستان، هند و پاکستان علاوه بر داشتن سمت ارزشمند ارشاد و راهبری خلق به لحاظ زهد و ورع بسیار و اشتهار واقعی و وارستگی و طهارت نفس، اعتباری زایدالوصف داشته اند. بسیاری از آنان به سبب شهرت و اعتبار شیخ جام غالباً به حرمت و عزّت و گاهی هم به مقامات سیاسی رسیده­اند(ر.ک: کیانی، 1380: 323).


مذهب:

مؤلّفان برخی از منابع کوشیده­اند که احمد جام را شیعی مذهب معرّفی کنند؛ از جمله آن­ها« قاضی نورالله شوشتری مؤلّف روضات الجنات فی احوال العلما و السادات است. او در جلد یکم کتاب، صفحه هشتاد شیخ جام را شیعی معرفی می کند. و صاحبان اعیان شیعی و ریحانةالادب نیز شیخ احمد را در شمار رجال شیعی ذکر کرده اند . اوّلاً با توجه به این که اصولاً مردان بزرگ صوفیه و مشایخ آزاد اندیش این طریقت در مباحث شرعی، خود را چشم بسته در قید تابعیت از مصدر و مرجع به خصوصی درنمی آورده، بلکه با جمع بین آرا و سخنان بزرگان مذاهب به مصلحت حال و مقتضای مقام عمل می کرده اند. دوم این که شیخ احمد از نظر تفکر، ابتکار را می ستایدو از محصور شدن در محدوده رسوم کهنه و معتقدات بی اساس گذشتگان بیزار و گریزان و به اصل صلح با تمام ملل و مذاهب دیگر معتقد است و به گبر و یهود و ترسا و بت پرست و مسلمان یکسان می نگرد. « مطیع هرجا که باشد عزیز است، اگر چه در میان گبر و جهود و ترسا است و بدکار هرکجا که هست بدکار است اگر در کعبه است.» ( جامی نامقی ب ، 1368: 17)

سوم این که او همه جا با استشهاد به آیات و استناد به احادیث و روایات و ذکر تمثیل و قصه های دل انگیز دینی و عرفانی همواره در پی آشتی بین دین و عرفان است و مکتب خود را هوشیارانه به دین و مذهب نزدیک می کند. او در واقع خواهان تفکیک تصوف مذهبی است از تصوفی که به نوعی رنگ تشکیک یا الحاد داشته است. کلام او بر پایه ی قرآن و سنت و بر مبنای شریعت در مفهوم صوفیانه استوار است.

اینک با این مقدّمه اگر شیخ احمد جام را یک سنّی معتقد و نسبت به عقاید شیعه با نظری منصفانه برشماریم کاملاً پذیرفتنی است البته باید یادآور شدکه او در میان مذاهب چهارگانه تسنّن بدون تردید پیرو طریقه ابوحنیفه نعمان بن ثابت ( م 150 هـ .ق) بوده است. ( ر.ک: فاضل: 1372: 112- 99)


خصوصیّات ظاهری:

با توجه به این که نژاد شیخ احمد را عرب و جدّ اعلای او را جریر بن عبدالله بجلی از صحابه ی پیامبر (ص) دانسته اند، او فردی بلند قامت و نیرومند و دلیر بوده چنان که در زادگاه خویش – نامق – بر همه­ی همسالان خود برتری داشته است. موی سر و محاسنش میگون و چشمانش شهلا و روی هم رفته رنگ و روی ظاهری او به عرب ها شباهت کاملی نداشت. چنان که گفته شد شاید لقب ژنده پیل را به مناسبت همین اندام کشیده و توانمند و موافق با رفتار خشم آلود و تندش به او داده اند( ر. ک: غزنوی، 1340: 9).


معلومات شیخ:

بااین که والدین و خویشاوندان شیخ احمد زراعت پیشه بوده و شیخ مدعی است که حتی خواندن و نوشتن را به او نیاموخته اند، ولی از جست و جو و کاوش در مقالات و مجالس او نیک پیداست که شیخ در دوران طولانی گوشه نشینی، به موازات تربیت نفس و ریاضت، به مطالعه در زندگی پیامبران و تفحّص در آثار مفسّران و متکلمان سرگرم بوده و احوال زاهدان، صالحان و مشایخ صوفیه را با حوصله ی تمام از نظر گذرانیده است.

اشتمال آثار وی با آیات و بازتاب مباحث الهیه در آن و استناد به اقوال و آرای مفسران بزرگ، آگاهی او بر مراتب عرفان و اخبار و قصه هایی از احوال پیروان راستین و استشهاد وی به شعر شاعران و امثال و حکم گران بهای زبان فارسی و نیز شیوه ی استادانه ی وی در انتخاب واژه های اصیل و اصطلاحات سره و پاکیزه ی زبان فارسی از جمله قراینی است که حاکی از این می تواند باشد که اگرچه شیخ احمد در ابتدای عمر به مکتب نرفت و خط ننوشت، اما در این فرصت مساعد و طولانی به یقین سرگرم مطالعه و تحقیق بوده و با خودآموزی در آن تربیت کده ی روحانی و انسان ساز، توانسته به مراتب بالا و والایی از آگاهی و شناخت برسد.( ر.ک: همان: 2- 91) [4]

ابدال:

از نظر واژگانی جمع بدل یا بدیل است که به معنای نجیب، کریم، بخشنده و شریف نیز آمده است (دهخدا، 1377: 1/286) گاهی بر گروهی اطلاق می شود که صفات نیکوهیده را به صفات ستوده تبدیل کرده اند و عدد ایشان منحصر نیست و گاهی بر عددی معیّن به کار می برند. به عنوان مثال برخی آن را را چهل شخص دانسته و بعضی آن را هفت اطلاق کرده اند. آنانی که عدد هفت را فرض می گیرند، معتقدند که اوتاد از ابدال جدا می باشند. این هفت تن را به این دلیل ابدال گویند که چون یکی از این ها از میان برود، دیگری که از جهت مرتبه فروتر از او می باشد، به جای او نشیند و مرتبه ی وی را حفظ کند.(ر.گ: سعیدی، 1383:26)

در وجه تمسیّه ی ابدال، سخنان گوناگونی آمده است. بعضی گویند: از آن جهت است که بدن هر یک از آنان می تواند تبدیل شود و در ساعتی واحد در مکان های متعدد شرق و غرب حضور یابند. و بعضی گویند: چون از جایی سفر کنند، جسدی به صورت خود در آن جا به جای خود می نهند تا غیبتشان معلوم نگردد، عدّه ای گویند: از آن است که احوال حیوانی به احوال ملکی بدل می کنند. و قومی معتقد اند که ایشان را ابدال گویند از آن جهت که به آن ها نیرو و قوّه ای اعطا شده است که می توانند بدلی از خود گذارند، به هر وضعی که بخواهد که در وجودشان علم و بینش ابدال باشد و اگر دارای آن علم نباشند از اصحاب این مقام نخواهند شد. (ر.ک: گوهرین،1367: 1/3-31) و شیخ جام گوید: ایشان را ابدال از آن جهت گویند که وحی به ایشان نیاید اما بدل پیامبران باشند. « امروز پیغامبران (ص) همه رفتند و وحی منقطع شد؛ اما ابدال برجای اند و نفس و دعای ایشان همچون کیمیاست و کیمیا هم چنان به خویش است، امّا جبرئیل می نیاید» (جامی نامقی، الف، 1368: 239)

در تعداد ابدال نیز اختلاف نظر وجود دارد. هجویری (وفات میانه 465 تا 469 ق) در کشف المحجوب می گوید: « اما آن چه اهل حلّ و عقدند و سرهنگان درگاه حق تعالی سیصدند که ایشان را اخیار گویند و چهل دیگر که ایشان را ابدال خوانند و هفت دیگر که ایشان را ابرار خوانند و چهارند که مرایشان را اوتاد خوانند و سه دیگر که مرایشان را نقیب خوانند و یکی که او را قطب و غوث خوانند و این جمله مر یکدیگر را بشناسند» ( هجویری،1383: 321) ابن عربی در کتاب فتوحات مکیّه تعداد ابدال را هفت دانسته و ذکر کرده است که حق تعالی زمین را هفت اقلیم گردانیده و هفت تن از بندگان خود را برگزیده وایشان را ابدال نام نهاده و هر اقلیمی را به شخصی نسبت می دهد که خدا به وسیله ی آنان، اقالیم هفت گانه را حفظ می کند( ابن عربی، 1382: 2-21)

شمار آنان به قولی هفت و گاه هفتاد است و معتقدند که چهل تن در شام و سی تن دیگر در سایر بقاع زمین می باشند (ر.ک: گوهرین، 1367: 1/34) اما شیخ احمد جام گوید: همواره از مؤمنان سی هزار باشند که در مقام مباح به حجّت باشند، از آن سی هزار هم چهار هزار گزیده است و از چهار هزار، چهار صد گزیده و از آن ها چهل گزیده و از آن ها،چهار گزیده و از آن چهار، یکی گزیده است که قطب روی زمین است. هر گاه قطب را خللی افتد از آن چهار تن یکی به مقام او نشیند و از آن چهل یکی به مقام چهار و به همین شکل تا پایان که از عامّه ی مسلمانان و مصلحان یکی به مقام این سی هزار آید و این تا قیامت ادامه می یابد.

شیخ جام ابتدا نه مقام را بر می شمارد که عبارتند از:

1- ایمان 2- سنّت و جماعت 3- توبه 4- مستقیمان طاعت 5- مباح به حجّت 6- مستقیمان به حجّت 7- صدّیقان 8- استقامت صدّیقان 9- نبوّت.

او معتقد است کسی که هفت مرحله ازاین مراحل نه گانه را پشت سر بگذارد به مقام ابدال می رسد که به منزله ی دریای است که در آن دُرها باشد و « سخن حکما و ابدال، قیمتی تر از دُرّ و جوهر است» (جامی نامقی، الف، 1368، 238) و روی زمین هرگز از ایشان خالی نباشد تا قیامت. و هر گاه روی زمین از ایشان خالی گردد قیامت برخیزد. احمد جام ابدال را این گونه توصیف می کند که هر چه در راه بندگی خدای تعالی لازم باشد به آنان داده اند و آنان خورشید زمانه ی خویش اند. و چنان که ماه و سیّارات، نور خود را از خورشید اقتباس می کنند، دلهای مردم عصر نیز به نور آن قوم نورانی است و همه ی برکت های روی زمین از وجود ایشان است وخداوند، همه ی فتنه ها و عذاب ها را به برکت وجود ایشان از مسلمانان دور می کند. همه ی این الطاف به خاطر علم و عبادت بسیار آنان نیست، بلکه به فضل خدا و به دوستی او و حلاوت ایمان و ذکر خداوند و سنّت و جماعت باشد. چنان که رسول خدا (ص) فرموده: «ان بدلاء احتی لم یدخلوا الجنه بکثره صلوه ولاصیام و لکن دخلو برحمه من الله و سخاوه النفس و الرحمه بجمیع المؤمنین». به درستی که ابدال امّت من وارد بهشت شوند، نه به بسیاری نماز و روزه بلکه به بهشت داخل شوند به رحمت خدای تعالی و به جوانمردی که در تن ایشان است و به رحمت و شفقّتی که در حق مسلمانان دارند (ر.ک: جامی نامقی،1347: 3-171)

شیخ ما در جایی برای زهد در حلال، سه مقام قایل می شود:

1- فرودین که دنیای حلال به نزدیک ایشان چون مردار است.

2- اوسط که دنیای حلال در نزد ایشان چون آتش است.

3- اعلی که دنیای حلال در نزد ایشان چون اژدهای دمان است.

او اذعان می دارد که « هر کس را که این سه مقام از زهد بداده اند، او هم صدیق است و هم ابدال » )همان: 169) که چنین توصیف می کند: همه را از او نفح می رسد و هیچ ضرری ندارد. چون آفتابی است که بر هر که بتابد به رنگ خود گرداند، ظاهر او همچون باطن او باطن او چون ظاهر اوست. از آن جا که شنوندگان شیخ مردمی متوسّط هستند و او سعی می کنند تا اصطلاحات مشکل را ساده و سهل الهضم و دست یافتنی کند لذا در جایی ویژگی های ابدال را این گونه بر شمارد.

1- خدا را به خاطر خدا می پرستند یعنی از روی اخلاص و پاکی و از هر گونه ریا و ظاهر سازی دورند.

2- کار ایشان به فرمان خدا و رسول اوست، نه به فرمان دیو و مردم دیو صفت.

3- با هر کسی که هم نشین می شوند به بدی او توجهی ندارند بلکه از نیکی های او یاد می کنند.

4- در مورد دنیا و کار آن به اندک قناعت می کنند، اما در کار دین بلند پرواز هستند.

5- چنان با مردم رفتار می کنند که انتظار دارند دیگران با او رفتار کنند.

6- چون در دل خود، دوستی دنیا و مدح و ستایش مردم را می بینند، هرگز گرفتار غرور و تکبر و پندار خود نمی شوند.

7- گفتار ایشان و عزم دلشان یکی است.

8- دست و پای و فرج و شکم و من جمله همـه ی اعضـای خـویش را از نـاشـایست ها نگاه می دارند.

این ویژگی ها حاکی از آن است که شیخ احمد در صدد است تا دست مخاطب خود را گرفته و او را به دنیای تصوّف و عرفان نزدیک تر گرداند. از طرف دیگر او تنها در اندیشه ی توضیح واژه ها نیست بلکه سعی دارد واژه های دشوار را از قله های دست نیافتنی عرفان و تصوّف به لابه لای زندگی مردم بکشاند و آن ها را کاربردی کند. خلاصه این که توضیحات شیخ احمد در باب ابدال در مقایسه با دیگر مشایخ، بسیار ساده تر و مفصّل تر است و او سعی کرده برای هر نظریه ای که بیان می کند، مثال های دم دستی و همه فهم ارایه کند تا هم باعث فهم بهتر، و هم باعث جذب بیشتر شنوندگان شود.


پیر:

پیر در لغت به معنی سالخورده و کلان سال و معمّر است. و در اصطلاحِ صوفیان، انسان کامل را گویند که استکمال کرده باشد فاء فقر را، و آن نهایت ادراک حقایق است؛ و رای فقر را که آن نهایت سیر بر اطوار سبعه قلبیّه است که سابقا به رتبت مذکور شده و با وجود این فقر تعدیه از او به طریق ارشاد و تکمیل غیر نماید و طالبان را به مطلب برساند. و نیز گفته اند پیر به انسان کاملی اطاق می شود که مراحل تصوّف را به قدم اخلاص پیموده و به حقایق رسیده باشد تا بتواند دیگران را ارشاد نماید و تربیت آنان را به عهده بگیرد. (گوهرین، 1368: 2/357)

پیر، دوستی حق را گویند، وقتی که طلب به جدّ تمام بود از آن جهت که مستحق دوستی اوست از جمیع وجود و به معنی مرشد و راهنما است. (سجادی، 1362: 113)

عین القضّات برای پیر جایگاهی بسیار ارجمند و والا در نظر گرفته است تا جایی که می گوید پیر پرستی بهتر است از خدا پرستی و معتقد است تا پیر پرست نشوی خداپرست نباشی چنان که پیامبر (ص) فرمود« المرء کثیر باخیه» و در توضیح این مطلب آورده است که مرید باید هر آنچه را که پیر می فرماید، آن را اجرا کند، زیرا پیر به جز از خدا چیز دیگری نمی گوید. او می گوید همچنان که آفتاب در آیینه تجلّی می کند خدا نیز در مظهر پیر تجلّی کرده است. (ر.ک: عین القضّات،1341: 333) او بالاترین درجه ی ارادت را آن می داند که جان مرید آن چنان مسخّر و در زمان پیر باشد که انگشت و زبان و گوش در اختیار اوست و می گوید کمترین درجه ی ارادت آن است که مرید به فرمان پیر باشد بی کراهتی.

(ر.ک: عین القضّات، 1:1377 /272)

او همچنین درباره ی خدمت پیر کردن می گوید: « اگر خواهی جمال قرآن بینی، دست از عادت پرستی بردار، و هر چه شنیده ای فراموش کن، چون به مقام برسی، بدانی که اینجا پیر را ضرورت بود که خود را به مرید بنماید. پس خدمت کفش پیر کن و گنگ و کر و کور باش و هر چه بشنوی ناشنیده گیر که « لایدخل الجنه نمّام» (همان، 1377: 2/337) و نیز می گوید: آشنایی درون را اسباب است، هم ملکی دهم ملکوتی هر چه به ظاهر و قالب تعلّق دارد، چون نماز و روزه و زکات ملکی است و هر چه به باطن تعلّق دارد بعضی از آن ها ملکوتی هستند مثل حضور، خشوع، محبّت، شوق و نیّت صادق و این اسباب فراهم نمی شود، مگر در صحبت پیری پخته که گفته اند:« و من لاشیخ له لا دین له » زیرا که پیران صفت « یهدی من یشاء» (16/31) دارند و از صفت« یضل من یشاء» ( 4/31) دور هستند. (همان، 1341: 27)

عین القضّات معتقد است ، هر کاری که پیر به مرید فرمان دهد، آن خلعتی الهی است که به او بخشیده اند و مرید هر جا که باشد در حمایت آن خلعت است، زیرا که فرمان پیر، فرمان خدا می باشد . معنی آیه ی « من یطع الرسول فقد اطاع الله» (4/31) همین می باشد. (همان: 35)

او می گوید: پیر اجازه دارد که مرید را تربیت کند و تربیت آن است که پیر مرید را به پرستش خدا و پرسیدن احوال شیخ مشغول کند، چنان که بزرگی گفته است: هر کس احوال خود را با پیر نگوید، در قیامت او را راه نمی دهند، تا از حق تعالی باز پرسد و یا باوی سخن بگوید. (همان:332)

او می گوید نباید به سخنان دروغین کسانی که ادّعای پیری می کنند توجّه کرد و در این باره چنین آورده است« اما بی طغرای سلطان ازل پیری را نشاید، اگر مدّعی به دروغ این دعوی کند و طغرا ندارد روز قیامت روی او سیاه کنند و فضیعت عالم گردد و جز از نکال دعوی نبیند» . (عین القضات، 1362: 2/337) و در شناخت کسانی که حکم ازلی دارند می گوید: این کسان این گونه اند که : « طالب را که در طلب، قدمش درست بود او را در دل دیده ای هست که طغرای سلطان بیند و تا نبیند پای به مدّعیان وا نیارد . چون طالبی را که در طلب دوست بود، خواهند که راه وا خود نماید، کمند جمالی از فتراک دوستی از دوستان او، یعنی خدا، واگشایند و به رده ی غیب در آیند و در درون دل او زدن گیرند.» (همان: 9-338)

شیخ ما در تعریف پیر می گوید: پیری به نام و هیأت (شکل ظاهری) بسیار است، ولی باید در معنی ، آن را جستجو کرد و پیر آن کسی است که سیرت پیامبران را داشته باشد و به چنین کسی شاید بتوان اقتدا کرد، همان طور که پیامبر (ص) فرموده است: « الشیخ فی قومه کالنبی فی امّه»: پیران در میان هر قومی پیامبران آن قومند. (ر.ک: جامی نامقی، الف، 1368: 73)

شیخ در توصیف پیران، آن ها را به دو گروه تقسیم کرده است:

1- پیران کرکس طبع

2- پیران باز طبع

شیخ جام توصیه ی فراوان می کند که از پیران کرکس طبع باید حذر کرد و می گوید پیرانی که طبع کرکس دارند، نباید گرد آنان چرخید زیرا آنان راه دین را بر مرید تباه می کنند و او را در دین و شریعت سرگردان می کنند به گونه ای که نداند کجاست، و آنان از بس که از ظلمت سخن می گویند مرید می پندارد که جز آن راه ، راه دیگری وجود ندارد. شیخ در توصیف پیران کرکس طبع چنین می گوید :« امّا بدان که پیر کرکس طبع کیست و چه می کند، کرکس که عمرش از همه ی مرغان بیشتر ست و به تن از همه ی آنها بهتر، بدون رنج زندگی می کند و به دور از همه ی مردم در کوه مسکن دارد، در هوا چنان می پرد و اوج می گیرد که هیچ مرغی آن را نمی بیند، ولی همّت این مرغ به جز شکار مردار نمی باشد، پس هر مریدی که به دنبال چنین پیری رود، جز مردار نصیبش نخواهد شد.» و می گوید:« پیر مردار جوی، مرید را مردار جوی می کند.» (جامی نامقی، الف، 1368: 84)

شیخ می گوید اگر پیر باز طبع پیدا کردی به دنبالش برو و دست از دامن او باز مدار، زیرا پیران باز طبع ترجمان هستند، زیرا هر چه آن ها را به زبن آورند همه حق است و شایسته است به او اقتدا کنند. زیرا وی از همه ی خلایق بریده است و راه دان و راهبر به سوی حق است و ناصح و مشفق.( همان، 76)

او برای مریدی که بخواهد به پیر اقتدا کند آدابی را بر شمرده است از جمله می فرماید:

1- مرید باید دانش و عقل و فهم و خرد و ادب خود را پنهان کند و به پیر بگوید من هم اکنون ازبت خانه ی روم آمده ام، السلام را به من عرضه کن.

2- هر چه پیر بگوید بر همان راه برود.

3- هیچ یک از گفتار و کردار پیر را باطل نداند.

4- پیش پیر هر سخنی نگوید و سخن دنیا و هر سخنی که واجب نباشد ، نگوید.

5- درنزد پیر بسیار ننشیند.

6- هیچگاه از شنیدن سخنان پیر غایب نباشد.

7- تا ناچار نباشد سوال نکند.

8- در محضر پیر آواز بلند نگوید

9- اگر پیر کاری داشته باشد که مرید بتواند آن را انجام دهد، دریغ نکند.

10- گر از پیر ذلّتی ببیند، نباید از او روی برگرداند.

11- اگر پیرکاری کند که مرید نداند آن چیست ، نباید در آن داوری کند.

12- باید مرید هر چه را که پیر بپسندد او نیز بپسندد و چرایی نکند و سخن پیر را از خیر و شر گوش دهد، زیرا چیزهای بسیاری است که به چشم مرید شرّ می نماید ولی آن خیر است و بر عکس .(ر.ک، همان: 75)

عین القضّات برای پیران صفاتی را بر شمرده است و می گوید: راه مردان حق دارای پنج شرط است که سه شرط آن باید در سالک و دو شرط دیگر در پیر باشد، زیرا دلیل و راهنمای راه است، که عبارتند از:

1- « پیر در صنعت خود باید که به کمال کار رسیده باشد.»

2- باید که شفقتی به افراط باشد او را، تا عاشق را افادت و ارشاد بود.

(ر.ک: عن القضات، 1362: 2/354)

و همچنین می گوید: نشان پیر راه آن باشد که همه ی گفتار و کردار مرید را از ابتدا تا آخر بداند و برای او معلوم و مشخص باشد، زیرا پیری که هنوز بلوغ نیافته باشد، او خود مرید و طالب است و شایسته ی مقام پیری نمی باشد. (همان، 1341، 35)

شیخ جام نیز صفات و ویژگی های زیادی برای پیر بر شمرده است از جمله می فرماید: اولین صفت پیر آن است که راه دان باشد و راه رفته، تا راه نداند، راه نتواند نمود. همچنین پیر باید تمامی فضایل اخلاقی را دارا باشد از جمله: پیر باید عالم و ناصح و نیک خواه باشد، سخی و خوش خوی باشد، حسود و مغبض نباشد، سنّی باشد، حق گوی و حق پذیر باشد، از بدعت به دور باشد، متّقی و متوکّل و راضی باشد و ... .

و اگر پیری متّصف به این صفات نباشد شایستگی اقتدا کردن ندارد و هر چه می گوید و هر کاری که می کند، از روی غرض و مقصود می کند و از چنین پیری باید دوری جست. (ر.ک: جامی نامقی، الف، 1268: 73)

شیخ ما پیر مشفق مهربان را به کبوتر و مرید را به بچه ی کبوتر تشبیه کرده است و می گوید همان طور که کبوتر نسبت به بچّه اش مهربان است و برای به دست آوردن دانه گیرد عالم را می گردد و با سختی آن را به دست می آورد و هنگامی که غذا را به بچّه اش می رساند و تلاش جوجه اش را برای دریافت غذا می بیند، تمام سختی ها ا فراموش می کند و در آن لحظه تمام تلاشش فقط رساندن غذا به بچّه اش است، شفقت و مهربانی پیر کمتر از آن کبوتر نیست و نیاز مرید نیز کمتر از آن بچّه ی کبوتر نباید باشد، تا به مقصود خود برسد. (همان: 76)

چنین برداشت می شود که شیخ جام، در این که سالک برای رسیدن به مقصد حتما به کمک و همراهی و راهنمایی پیر بسیار نیازمند است با عین القضات هم عقیده است و مانند او برای مقام پیر چایگاه ارزشمندی را در نظر می گیرد، ولی به نظر می رسد نه تا آن حد که عین القضات پیر پرستی را بهتر خدا پرستی دانسته است.

پرداخت و دانلود

مشخصات فروشنده

نام و نام خانوادگی : مجتبی خادم پیر

شماره تماس : [phone]

ایمیل :[e-mail]

سایت :payfile.org

مشخصات فایل

فرمت : doc

تعداد صفحات : 275

قیمت : برای مشاهده قیمت کلیک کنید

حجم فایل : 268 کیلوبایت

برای خرید و دانلود فایل و گزارش خرابی از لینک های روبرو اقدام کنید...

پرداخت و دانلودگزارش خرابی و شکایت از فایل

پایان نامه بررسی طراحی وپیاده سازی یک سیستم Etest در 55 صفحه ورد قابل ویرایش

بررسی طراحی وپیاده سازی یک سیستم E-test - پایان نامه بررسی طراحی وپیاده سازی یک سیستم Etest در 55 صفحه ورد قابل ویرایش

---

پایان نامه بررسی طراحی وپیاده سازی یک سیستم E-test در 55 صفحه ورد قابل ویرایش

چکیده

همان طور که از نام پروژه پیداست ما به دنبال طراحی یک سیستم برگزاری آزمون بصورت آنلاین هستیم، برنامه ای که بتواند این امکان را در اختیار اساتید، معلمان و یا هر نهاد وسازمانی که به دنبال برگزاری آزمون بصورت الکترونیکی، سریع ،آسان ، ارزان و ایمن باشد، فراهم سازد. بدیهی است که کنترل و هدایت قسمت های مختلف سیستم در اختیار سطوح مختلف دسترسی می باشد که توسط طراح پیاده سازی شده است و با تغییر آن می توان عملکرد سیستم را بر حسب نیاز تغییر داد. این پروژه می تواند کاربردهای وسیعی داشته باشد و در زمینه های گوناگون مورد استفاده قرار بگیرد و با کاهش هزینه های برگزاری آزمون، سهولت و امنیت برگزاری یک آزمون را تضمین نماید. با توجه به اینکه انجام این کار نیازمند اطلاعات پایه ای از عملکرد این گونه سیستم ها وکارهای انجام شده در این زمینه بود، تحقیق و جمع آوری اطلاعات در این زمینه را آغاز کردم. بعد از جمع آوری اطلاعات مورد نیاز پروژه را به چند گام و هر گام را به فازهای کوچکتر تقسیم نموده و مرحله به مرحله کار را جلو بردم. آنچه در این مختصر آمده توضیحاتی در مورد سیستم ، تعریف ، اصول کار و شرح قسمت های مختلف سیستم، چگونگی پیاده سازی قسمتهای مختلف و الگوریتم های مربوطه می باشد

فهرست مطالب

عنوانصفحه مقدمه .................................................................................................................................................1 فصل یکم - نگاه کلی به سیستم های مدیریت آزمون آنلاین..................................................................................................................................................3 1-1- سیستم هایOTMS و ویژگی آنها‏ ..........................................................................................3 1-2- شروع به کار و موانع موجود بر سر راه........................... ............................................................4 1-3- مشخصات اولیه سیستم................... ....................... ................................................... ...............5 فصل دوم- بانک اطلاعاتی.................................................................................... ...............................................................................................................................................................7 2-1- MYSQL ....................................................................... ........................................................7 2-1-1- انتخاب پایگاه داده و برتری های MYSQL ................................................................. ....7 2-1-2- رقبای اصلی MYSQL ................................................................................................ ....9 2-2- طراحی بانک اطلاعاتی آزمون ...................................... ............................................... .............11 فصل سوم- زبان برنامه نویسی PHP................................................................. ................... ...............................................................................................................................................................17 3-1- PHP.......................................................................................................... .................... .......... 17 3-1-1- بررسی قابلیت های PHP.......................................................... ..........................................18 3-1-2- مقایسه PHP با سایر زبان ها...............................................................................................19 3-1-3- معایب PHP........................................................................................................................23 3-2- Form Validation.................................................................................................................. 26 3-3- استفاده از Sessionها.......................................................................................................... ...... 27 فصل چهارم- آشنائی با سیستم مورد نظر............................................................................. ..................... .......................................................................................................................................... 4-1- روند کلی برگزاری آزمون........................................................................................................... 4-2- آموزش گام به گام کار با سیستم............................................... .................................................. 4-2-1- بخش مدیریت(مدیر سیستم)............................................... ...................................................................................... 4-2-2- بخش مدیریت(مربی)............................................... .................................................................. 4-2-3- بخش داوطلبان............................................... .................................................................................................................................................................34 34 35 35 38 41



فهرست شکلها

عنوانصفحه شکل 2-2- جداول بانک اطلاعاتی و روابط بین آنها ................................................................................ .11 شکل 3-2- Form Validation ............................................................................................................27 شکل 3-3- استفاده از Sessionها‏ ............................................................................................ ...............32 شکل 4-2- بخش مدیریت..........................................................................................................................36 شکل 4-2-1- آزمون های موجود...................................................................... .......................................37 شکل 4-2-2- بخش مدیریت(مربی)...........................................................................................................38 شکل 4-2-2- افزودن آزمون.....................................................................................................................39 شکل 4-2-2- افزودن سوالات..................................................................................... .............................40 شکل 4-2-3-بخش داوطلبان...................................................................................... ..............................41 شکل 4-2-3- مشخصات آزمون...............................................................................................................42 شکل 4-2- 3- آغاز آزمون......................................................................................................................43 شکل 4-2-3- نتایج آزمون...................................................................................................................... 44



فهرست جدولها

عنوانصفحه جدول1-2- شروع به کار و موانع موجود بر سر راه..............................................................................................................5





مقدمه

در آستانه قرن بیست و یکم به دلیل گسترش الکترونیک، آنچه بیش از همه در امر اطلاع رسانی مدنظر است، دیجیتالی کردن اطلاع رسانی است که از طرق مختلف می توان به این هدف دست یافت. یکی از جدیدترین روش ها، اطلاع رسانی از طریق شبکه جهانی اینترنت می باشد.

از سوی دیگر امروزه با گسترش روزافزون علم و صنعت کامپیوتر در تمام سطوح جامعه از امور فردی گرفته تا اجتماعی شاهد جریانی هستیم که از آن به عنوان مکانیزه شدن یاد می شود. جریانی که خود ملاک و معیاری برای سنجش میزان کارایی امور قرار داده است، به طوری که اگر فعالیت و عملیاتی مکانیزه نباشد، هیچ گونه ابزاری برای مقایسه خود ونیز رقابت با دیگر سیستم های مشابه را نخواهد داشت. جریانی که اگرچه ممکن است برای خواستاران آن هزینه بر باشد ولی آینده ای روشن را برای ارتقا آن ترسیم خواهد کرد.

در این راستا جامعه طیف وسیعی از فعالیت های خود را با شرایط جدید وفق داده است و سازمان ها مکانیزه کردن سیستم های خود را تنها وسیله، برای خدمت دهی مناسب به خارج از سیستم و تامین محیطی ایده آل برای کارکنان درون سیستم خود می دانند.

با توجه به آنچه خواندید، یکی از مظاهر تلفیق مکانیزاسیون و اطلاع رسانی، وب سایت است.در حقیقت طراحی وب کار مشکل و پیچیده ای است، چرا که موضوع اصلی آن معماری اطلاعات و طراحی جریان کاری است که هیچ کدامشان را نمی توان استاندارد کرد.

طراحی سوالات یک آزمون، چاپ کردن و تکثیرآن ها به تعداد مورد نیاز،برگزاری آزمون به روش سنتی،تصحیح اوراق و اعلام نتایج مدتها پس از برگزاری آزمون از مشکلات عمده اساتید،معلمین ومدرسین و حتی داوطلبان شرکت در آزمون است.

اما امروزه با عمومی ترشدن استفاده از رایانه ها، می توان انتظار داشت در مراکز برگزاری آزمون،تعداد قابل توجهی رایانه، در دسترس باشد. حال اگر بتوان با توجه به توانائی بالای رایانه ها شرایطی فراهم کرد تا مشکلات مذکور، کمتر و درکل، سرعت برگزاری یک آزمون تا حد ممکن سریعتر شود، می توان از بسیاری از اضافه کاری ها اجتناب نمود.

پروژه ای که قرار است با همین هدف طراحی و پیاده سازی شود یک" سیستم مدیریت آزمون آنلاین" است تا جایگزین مناسبی برای روش های سنتی برگزاری آزمون گردد.

استفاده از این سیستم های OTMS (Online Test Management System)،روز به روز در حال گسترش است و امروزه بسیاری از موسسات معتبر دنیا با استفاده از این نوع سیستم ها آزمون های خود را به صورت Internet_Based Test به اجرا در می آورند.

آزمون هائی از قبیل TOEFL،IELTS و...از این دست آزمون ها هستند.

در نهایت با توجه به آنچه در ابتدا درباره اهمیت اطلاع رسانی و ارتباط پویا با کاربران در شبکه ایترنت گفته شد و همچنین افزایش روزافزون اهمیت Web Apps تصمیم بر آن گرفته شد تا وب سایتی پویا طراحی شود تا بتواند نیازهای مورد نظر را برآورده سازد.

فصل یکم – نگاه کلی به سیستم های مدیریت آزمون آنلاین



1-1- سیستم هایOTMS و ویژگی آنها‏ ‏

سیستم های OTMS (Online Test Management System)،همان سیستم های مدیریت و برگزاری آزمون روی خط یا آنلاین هستند که کاربرد آنها روز به روز در حال افزایش بوده و به عنوان یکی از ابزارهای آموزش الکترونیکی مورد توجه قرار گرفته اند.

این سیستم ها در مقایسه با روش های برگزاری آزمون بصورت سنتی از مزایا و ویژگی های بسیار زیادی برخوردار هستند که اجمالا در اینجا بیان می شود.



ویژگی ها:

از هزینه های زیاد و گاهی بسیار زیاد چاپ و تکثیر اوراق امتحانی تا حد صفر کاسته می شود. از مشکلات تکثیر سوالات؛ از قبیل اضافه یا کم بودن تعداد برگه ها نسبت به تعداد داوطلبان آزمون، ناخوانا بودن یا واضح نبودن سوالات و تصاویر،محدودیت در استفاده از تصاویر متحرک و فیلم، انباشته شدن سوالات تکثیر شده و...کاسته می شود. فرآیند تصحیح اوراق و اعلام نتایج در کسری از زمان صورت می گیرد. اضطراب داوطلبان آزمون در مدت زمان بین شرکت در آزمون و اعلام نتایج به شدت کاهش می یابد. تاثیر اشتباهات معمول انسانی در زمان تصحیح اوراق از بین می رود. برگزاری آزمون های آزمایشی برای سنجش سطح علمی داوطلبان به یک امر آسان تبدیل شده و با برگزاری مداوم آنها، بر سطح آمادگی داوطلبان افزوده می شود. حضور کاربر در محل برگزاری آزمون الزامی نمی باشد. با توجه به امکانات سیستم، از قبیل نمایش تصادفی سوالات، امکان تقلب در آزمون کاهش می یابد. امکان تهیه سریع و خودکار آمارهای بسیار جزئی از نحوه پاسخگوئی داوطلبان تنها با چند کلیک فراهم باشد. امکان تعریف زمان برای پاسخگوئی به سوالات همانند روش های سنتی و امکان مشاهده نتایج حاصل بلافاصله پس از پایان آزمون.



1-2- شروع به کار و موانع موجود بر سر راه

در آغاز پروژه های تحت وب باید با توجه به نوع این وب سایت و عملیاتی که قرار است برای ما انجام دهد، یک زبان از مجموع زبان های ایجاد صفحات وب به درستی انتخاب و مورد استفاده قرار گیرد.

شاید با HTML (مخفف زبان نشانه گذاری فرامتنی) به عنوان یکی از ساده ترین و مقدماتی ترین نوع از این زبان ها آشنا باشید. اما از آنجائی که این زبان قدرت ایجاد صفحاتی پویا به شکلی دوطرفه بین کاربر و سرویس دهنده را ندارد گزینه مناسبی برای ما به شمار نمی رود.

در واقع ما نیاز به زبانی داریم که بتواند با پایگاه داده موجود بر روی سرویس دهنده ارتباط برقرار کند و روی داده های مورد نظر پردازش و محاسبه انجام دهد(که این ویژگی در HTML یافت نمی شود)، بنابراین در این جستجو به زبان های .ASP،.PHP و.JSP می رسیم.

اما هر کدام از این زبان ها پایگاه داده،سیستم عامل و نرم افزار اجرای خاص خود را دارد که بر روی سرویس دهنده مورد نظر نصب می شود(سمت سرور).



جدول1-2- شروع به کار و موانع موجود بر سر راه

سیستم عامل نرم افزار اجرا پایگاه دادهزبان WindowsIISSQL server.ASP هر سیستم عاملApacheMy SQL.PHP هر سیستم عاملTOM CATJava DB.JSP



حال با توجه به برتری سیستم عامل های سرویس دهنده Linux ،ساده بودن و نزدیکی زبان PHP به زبان C، امکان استفاده آنها در سرویس دهنده سیستم عامل Windows و نیز نیاز به ارتباط پویا و دوطرفه با داوطلبان شرکت در آزمونها، از گزینه دوم موجود در این جدول برای پروژه خود استفاده خواهیم کرد.



1-3- مشخصات اولیه سیستم

با توجه به آنچه درباره نیازمندی های این پروژه گفته شد و آنچه که ما را به سمت یک سیستم کارآمد سوق می دهد،نیاز به سیستمی داریم تا حداقل ها و مشخصات زیر را داشته باشد و بتواند نیازهای ما را برطرف کند؛



این سیستم برای برگزاری آزمون تحت وب، و توسط زبان برنامه نویسی PHP پیاده سازی می شود. در کنار PHP ،برای انعطاف بیشتر سیستم از Javascript و در بعضی از بخش ها از تکنولوژی Ajax استفاده خواهدشد. از زبان MySQL جهت ارتباط با پایگاه داده استفاده شده وPHPmyAdmin به عنوان DBMS در نظر گرفته شده است. استفاده از نرم افزار WAMP ،جهت اجرای برنامه های تحت وب بر روی ویندوز. تعریف سه سطح مدیر سیستم،مربی و داطلب. مدیر سیستم یا مربی با ورود به سیستم سوالات مورد نظر را طراحی کرده و در اختیار داوطلبان قرار می دهند.

در اینجا ما به جای نصب هر یک از نرم افزار های مورد نیاز برای این زبان از یک نرم افزار جداگانه به نام WAMPServer(مخففPHP Windows Apache MySQL) استفاده میکنیم. این نرم افزار که بر روی سیستم عامل Windows نصب می شود شامل نسخه ای از Apache، PHP و MySQL (phpMyAdmin و SQLitemanager برای مدیریت پایگاه داده) می باشد.

پس از نصب برنامه بالا برای ویرایش کدهای PHP نیاز به برنامه های ویرایشگری مانند EnginSite یا Dreamweaver داریم که در اینجا به دلیل امکاناتی که Dreamweaver دارد از آن استفاده می کنیم.



مشکلات بر سر راه

هر چند می توان مزایای بسیار زیادی برای این سیستم برشمرد، اما هنوز مشکلاتی بر سر راه توسعه استفاده از این روش وجود دارد. مشکلاتی از قبیل:

نیاز به تعداد بسیار زیادی رایانه متناسب با تعداد داوطلبان و بالا بودن قیمت آنها نسبت به اوراق سنتی. نیاز به تهیه تجهیزات و راه اندازی شبکه های مورد نیاز. نیاز به آموزش طراحان سوال و داوطلبان،جهت کار با سیستم وحتی کار با رایانه. نیاز به نیروهای متخصص جهت پشتیبانی رایانه ها و شبکه ها.



فصل سوم- زبان برنامه نویسی PHP



3-1- PHP

کمتر کاربر اینترنت را می توان یافت که تاکنون با صفحاتی با پسوند PHP برخورد نکرده باشد و البته این پسوند نامی آشنا برای طراحان و برنامه نویسان وب است.پی اچ پی(PHP) یکی از محبوب ترین و رایج ترین زبان های برنامه نویسی برای ایجاد صفحات پویا در وب است و کمتر خواسته ای در محیط وب وجود دارد که در PHP قادر به انجام آن نباشیم.از ایجاد یک صفحه ساده برای پردازش اطلاعات فرم ها،ارتباط با بانک اطلاعاتی ،کار با سوکت TCP، پردازش فرمت های PDF و ZIP و حتی تصاویر بخشی از توانائی این زبان است.با گسترش قابلیت های PHP، در سالهای اخیر شاهد روی آوردن روزافزون توسعه دهندگان برنامه های کاربردی تحت وب،به این زبان کدنویسی به منظور ارائه هر چه بهتر و با کیفیت تر محصولات هستیم.

آنچه که در ارتباط با اغلب این محصولات که عموما به صورت متن باز عرضه می شوند به چشم می خورد، مسئله امنیت است.هر چند PHP قابلیت های خود را نسبت به سایر زبان های کد نویسی سمت سرویس دهنده مانند ASP اثبات کرده است، اما نقیصه های امنیتی موجود در محصولات عرضه شده که عموما ناشی از عدم استفاده صحیح از قابلیت های منحصر بفرد PHP از جانب نویسندگان این زبان است،سبب شد تا مطالبی را در این مورد در پایان نامه ام بیاورم.پس در این بخش پس از مقایسه PHP و سایر زبان های از این دست به معرفی این آسیب پذیریها می پردازیم.

پی اچ پی در سال 1994 توسط راسموس لردف و برای استفاده شخصی اش ایجاد شد.او بعدها و در سال 1995 نسخه حرفه ای تر از مفسر زبان PHP بنام Version 2 PHP/FI را عرضه کرد.در طی زمان این زبان توسط سایر متخصصین و برنامه نویسان تکمیل گردیده و به شکل کنونی آن درآمده است و تاکنون چهار بار به صورت اساسی بازنویسی شده است.در سال 97 تعداد سایت هائی که از PHP استفاده می کردند به بیش از 50000 رسید و امروزه نیز میلیون ها سایت از آن استفاده می کنند. سایت مشهوری چون Alltheweb و mamma از این زبان استفاده می کنند و حتی Yahoo نیز در حال شروع استفاده از این زبان برای توسعه وب سایت های خود است.



3-1-1 بررسی قابلیت های PHP

بزرگترین رقبای PHP در حال حاضر Java (ASP)Microsoft Active Server Pages،Perl و (JSP)Server Pages می باشد. PHPرقیب و جانشینی خوب برای ASP به شمار می رود که در این اواخر از شهرت خاصی برخوردار شده است. PHPزبانی است سمت سرور یا server side ،دقیقا مانند ASP . به این معنی که وقتی ما یک صفحه را جستجو می کنیم قبل از رسیدن معلومات به دست ما فایلPHP از طرف وب سرور مورد اجرا و بررسی قرار می گیرد، وسپس معلومات مورد نظر به دست ما می رسد.اگر کدهای php را درون صفحه html قرار دهید، با هر بار مراجعه به صفحه html این کدها اجرا می گردند.کد php به صورت سرور وب تفسیر شده و خروجی html یا خروجی دیگری را تولید می کند که کاربر آن را مشاهده می کند.طبیعی است که در سمت سرویس گیرنده(کاربر سایت) امکان مشاهده کدها وجود ندارد.

PHP برنامه ای است که محتوای آن باز بوده (Open Source) و استفاده کنندگان از آن می توانند نحوه کارکرد و متن برنامه را مشاهده کرده و یا تغییراتی را به دلخواه انجام دهند.زبانی است با قابلیت اسکریپت نویسی و دسترسی به آن به صورت رایگان است. PHPمستقل از مرورگر است و توانائی فعالیت بر روی کلیه سیستم عاملهای موجود را دارد.



یکی از برترین مزایای زبان PHP سازگاری آن با اکثر سیستم عامل ها و نرم افزارهای وب سرور(مانند IIS و Apache) است.برخی از دیگر زبان ها و تکنولوژی ها مانند ASP محدود به سیستم عامل ویندوز است و پشتیبانی از آن در دیگر سیستم عامل ها بسیار پرهزینه و محدود است، و برخی نیز مانند JSP مشکلاتی با برخی از نرم افزارهای وب سرور دارد.شما می توانید در هر سیستم عاملی که ODBC را ارائه می دهد PHP را برای آن بانک استفاده نمائید، که سیستم عامل ویندوز و نیز محصولات آن در این دسته است.

ساختار و امکانات PHP به شکل مستقل از سیستم عامل شکل گرفته است و این بدان معناست که بطور مثال برنامه نویس می تواند اسکریپت خود را تحت سیستم عامل ویندوز نوشته و تست کند و سپس آنرا بدون تغییر به سیستم عامل لینوکس یا یونیکس انتقال دهد.در PHP امکان استفاده از برخی امکانات خاص سیستم عامل های مشهور نیز در نظر گرفته شده است که برای نمونه می توان پشتیبانی از تکنولوژی DCOM و یا Windows API را نام برد.نسخه های جدید مفسر PHP سازگار با دیگر تکنولوژی های خاص وب سرورها مانند ISAPI نیز می باشند.

PHP یکی از سریع ترین زبان ها در نوع خود است.تفسیر و اجرای یک اسکریپت PHP به طور متوسط تا سه و چهار برابر یک اسکریپت ASP است.همچنین در ASP استفاده زیادی از اشیای COM می شود که باعث کاهش سرعت و مصرف منابع سیستم می شود،در حالیکه در PHP بسیاری از امکانات و حتی برقراری ارتباط با یکی از محبوب ترین نرم افزارهای مدیریت بانک اطلاعاتی (MY SQL) بصورت توکار نهاده شده است.

PHP یکی از بهترین پشتیبانی ها را از نرم افزارهای بانک اطلاعات دارد و به بانکهای متفاوتی قابلیت اتصال دارد.علاوه بر MY SQL به بانکهای اطلاعاتی Interbase ، Sybase ، Hyperware ،filePro ، Oracle dbm ،mSQL ، PostgreSQL ، dBase ، Sql Server ، Oracle و نیز IBM DB2 قابلیت اتصال را دارا می باشد.اگر شما می خواهید از پایگاه داده ای که بصورت از پیش تعریف شده پشتیبانی نمی شود،استفاده کنید(مانند Access و یا SQL Server)، باید از توابع PHP ODBC به همراه راه اندازهای پایگاه داده (Drivers ODBC) استفاده کنید.



حال اگر در فایل b.php بنویسیم:

پرداخت و دانلود

مشخصات فروشنده

نام و نام خانوادگی : مجتبی خادم پیر

شماره تماس : [phone]

ایمیل :[e-mail]

سایت :payfile.org

مشخصات فایل

فرمت : doc

تعداد صفحات : 55

قیمت : برای مشاهده قیمت کلیک کنید

حجم فایل : 518 کیلوبایت

برای خرید و دانلود فایل و گزارش خرابی از لینک های روبرو اقدام کنید...

پرداخت و دانلودگزارش خرابی و شکایت از فایل